book

بالهای شکسته

بالهای شکسته

معرفی کتاب بالهای شکسته

پشت جلد کتاب

مقدمه کتاب از جبران خلیل جبران

اندوه خاموش

دست سرنوشت

بر درب معبد

شعله سپيد

طوفان

درياچه آتش

در برابر عرش مرگ

عشتروت ومسيح

رهايي بخش

معرفی دیگر رمانها و کتابها

نوشته جبران خليل جبران

مترجم:محمد ابراهيمي کاوري

ارائه:

http://bookmarket2012.blogfa.com

ايميل:

man.sour98@yahoo.com

هر جواني در بهار زندگي اش سلمي کرامه اي دارد که در هنگام غفلتش به سراغ او مي آيد وبه تنهايي اش معنايي شاعرانه مي دهد ووحشت را مانوس وسکوت شبهايش را آميخته با آهنگ مي سازد.

در پند هاي کتابهاوتاثيرات طبيعت سرگردان بودم که ناگهان عشق از لبان سلمي در گوش دلم نواخته شد وزندگي سرد وفقيرانه ام را مانند روزگار آدم در بهشت نمود ناگهان سلمي را همجون ستوني از نور در برابرم ايستاده ديدم...

هجده ساله بودم که عشق چشمانم را با اشعه سحر آميز خود باز کردوبا انگشتان آتشين خود براي نخستين بار جانم را لمس نمود وسلمي کرامه اولين زني بود که با کارهاي نيک وزيباي خود روحم را بيدار نمود وآنجا که روزها همچون روياها سپري مي شوند وشبها همچون شبهاي عروسي مي گذرند،پسشاپيشم به سوي بهشت عواطف علوي حرکت کرد.

سلمي کرامه ،همان کسي است که با زيبايي خود ،پرستش زيبايي را به من اموخت وبا مهرباني خويش عشق پنهان را به من ياد داد.اوکسي است که نخستين بيت از قصيده زندگي معنوي را در گوشم نواخت.

کدام جوان ،اولين دختري را که با مهر خويش عفلت جواني را به بيداري تبديل کرده وبا زيبايي اش در دل او رخنه مي کند را به ياد نمي آورد؟

کداميک از ما از شدت اشتياق ذوب نمي شود،هنگامي که به ياد لحظه عجيبي مي افتد که در آن بيدار شده باشد وکل وجودش را تغييريافته ببيند ودر يابد که اعماق وجودش وسعت يافته وفراخ تر شده بااين تحولات زيبايي مه در بردارنده تلخي کتمان است حقيقت را در يافته واز اشک شوق وشب زنده داري که او را احاطه نموده خشنود وراضي نيست.

هر جواني در بهار زندگي اش سلمي کرامه اي دارد که در هنگام غفلتش به سراغ او مي آيد وبه تنهايي اش معنايي شاعرانه مي دهد ووحشت را مانوس وسکوت شبهايش را آميخته با آهنگ مي سازد.

در پند هاي کتابهاوتاثيرات طبيعت سرگردان بودم که ناگهان عشق از لبان سلمي در گوش دلم نواخته شد وزندگي سرد وفقيرانه ام را مانند روزگار آدم در بهشت نمود ناگهان سلمي را همجون ستوني از نور در برابرم ايستاده ديدم.

سلمي کرامه همان حواي اين دل آکنده از اسرار وعجايب است.اوهمان کسي است که حقيقت اين عالم را به دلم آموخت وآن را همچون اينه اي در مقابل اين اشباح قرار داد.حوا،زن آدم،باهوس خود وتبعيت آدم ،اورا از بهشت بيرون راند.ولي سلمي کرامه با زيبايي وطراوت خود وآمادگي من، مرا به بهشت عشق وپاکي وارد نمود.البته آنچه نصيب من نيز گشت وآن شمشير آتشيني که اورا از بهشت بيرون راند ،همچون شمشيري است که مرا با درخشش لبه تيزش ترساند وبه اجبار از بهشت وعشق دور کرد.

قبل از اينکه طعم ميوه هاي خير وشر را بچشم وهمچنين پيش ازاينکه با پند واندرز او مخالفت نمايم.

امروز سالهاي تاريکي که آثار آن روزها را از بين بردارند،سپري شده اند واز آن روياي زيبا ،جز خاطرات دردناکي که همچون بالهاي نظر خورده بر بالاي سرم پر مي زنند وآههاي بدبختي را در اعماق سينه ام بر مي انگيزد واشکهاي نااميدي را از مژگانم جاري مي سازند،چيزي برايم باقي نمانده است.سلمي –اين سلماي زيباي با طراوت به ماوراي شفق نيلگون سفر کردواز آثار او در اين جهان جز غصه هاي سوزناک در قلبم و قبري مرمرين در زير سايه درخت سرو چيزي برايم باقي نمانده است،تنها چيزهايي که از سلمي کرامه سخن به ميان مي آورند،فقط قبر واين دل است.

آرامشي که قبر ها رااحاطه نموده،رازي را که از الهه در تاريکي هاي تابوت پنهان کرده است،فاش نمي نمايد.شاخه هايي که با برگهايخود ريشه هاي جد را مي مکند ،راز هاي قبر را آشکار نمي سازندوفقط غصه هاودردهاي اين دل است که سخن مي گويند وتنها آنها هستند که هم اکنون به صورت قطره اي سياه جوهرجاري مي شوند وسايه هاي مصيبت را که عشق وزيبايي ومرگ نمايانگر آن بودند،به نور خبر مي دهند.

اي دوستان جوانم که در بيروت پراکنده ايد،اگر به آن گورستاني که در نزديکي جنگل صنوبر است گذر کرديد،خاموش بر آن وارد شويد ،وآرام حرکت کنيد.مبادا،که قدمهايتان خفتگان زير لايه هاي خاک رابيازاريد

با احترام در برابر قبر سلمي بايستيد و از جانب من به ان خاکي که جسدش را در برگرفته است ،درد بفرستيد.سپس،در درونتان با آه وناله از من ياد کنيد وبگوييد:اينجا آرزوهاي جواني مدغون شده که گرفتاري ها وناراحتي هاي روزگار ،اورا به ماوراي درياها تبعيد کرده است واين همان جايي است که آرزوهايش مدفون شده،لبخند هايش آشکار گشته،غم واندوهش هم در اين گورستانهاي گنگ با درختان سرو بيد رشد کرده است وهرشب جانش بر فراز اين قبر بال مي زند وبا خاطرات ،خود را دلداري مي دهد وبا اشباح ترس ووحشت،فريادبدبختي واندوه سر مي دهد وهمراه با شاخه هاي درختان بر دختر جواني که تا ديروز نغمه اندوهگيني بر لبان زندگي بود وامروز رازي خاموش در دل زمين شده است،نوحه سرايي مي کند.

اي دوستان جوان ،شما رابه زناني که دلهايتان مي پسندد قسم مي دهم که دسته گلي را بر روي قبر زني که دلم پسنديد قرار دهيد، همچون قطر:شبنمي شود که پلک صبحگاهان برروي برگهاي گلي پزمرده مي چکاند.

اي مردم ،شما آغاز جواني را به ياد داريد ،از بازگشت آن خوشحال واز سپري شدن ان اندوهگينيد.اما من همچون بنده اي آزاد شده اززندانم که ديوارهاوزنجيرهاي زندان خود را به ياد دارد،آن دوران رابه ياد مي آورم.

شما سالهايي بعد از دوران طفوليت را دوران طلايي مي ناميد،دوراني که به مشکلات وسختي هاي روزگار مي گذرد ريشخند مي زند واز همه مشکلات ومشغوليت ها مي گذرد،همان گونه که زنبور ،مردابهاي پليد را در مي نورددوبه باغهاي سبز وخرم روانه مي شود .ولي من دوران جواني ام را روزگار دردهاي پنهان مي نامم.

دردهايي که دوران جواني ام را روزگار دردهاي پنهان مي نامم.دردهايي که در درون دلم سنگيني گزيده اند وهمچون طوفان در اطراف دلم به خروش مي افتند وبا نمو آن رشد مي کنند وهيچ دريچه اي نمي يابند که از ان به سوي عالم معرفت وشناخت وارد شوند،تا اينکه عشق به سوي آن(دلم)آمد ودر هايش را گشود وزواياي ان ر روشن کرد.عشق زبانم را گشود وسخن گفتم ،پلک هايم را شکافت وگريه کردم،حنجره ام را باز کردواه کشيدم وگله کردم. اي مردم،شما باغهاوکشتزارها وميدان هايي را که شاهد بازيها وکارهاي پاک شما بودند،به ياد داريد.

من نيز آن مکان زيبا در شمال لبنان را به ياد دارم.هيچ وقت چشم خويش را نبستم،مگر اين که براي ديدن آن دره هاي آکنده از زيبايي وآن کوههاي سر به فلک کشيده باشد.

هيچ وقت گوشم را از اجتماع نيستم؛مگر اينکه برايشنيدن صداي ان جويبار ها وبرگ ها ي ان شاخه ها باشد.اما،اين زيبايي هايي که بر مي شمارم وبه انها اشتياق مي ورزم،همان چيز هايي هستند که جان مهجور ورنجورم را در دوران تاريک جواني شکنجه مي دهند،همانطوري که شاهين ،پشت ميله هاي قفس ،هنگامي که مي بينيد گروهي از شاهين ها آزادانه در فضا ي وسيع پرواز مي کنند،شکنجه مي شود.همان زيبايي ها بودند که سينه ام را بادردهاي تامل وتلخي تفکر پر مي کردندوبا انگشتان ابهام وسرگرداني ،نقابي از ياس ونااميديبر دلم مي بافتند،به سوي مردم نمي رفتم؛مگر اينکه اندوهگين از پيش آنها برگشتم ونمي دانستم علت اين اندوه چيست وبه هيچ غروبي در آسمان رنگارنگ از اشعه خورشيد نمي نگريستم،مگر اين که دلتنگي کشنده اي را حس مي کردم که جهل مرا نسبت به معاني دلتنگي زيادتر مي کرد وصداي آواز بلبل يا ترنم رود را شنيدم،مگر وقتي که به سبب ناداني ام اندوهگين مي شدم.

مي گويند کودکي وبي خبر باعث آسودگي خاطروآسودگي خاطر باعث راحتي مي شود ممکن است اين درست باشد .

اما در نزد کساني که مرده به دنيا مي آيند همچون جسد هاي سرد وبي حرکت بر روي اين کره خاکي زندگيي ميکنند،ولي اگر اين بي خبر کور،در جوار عواطف بيدار قرار گيرد،از جهنم سخت تر واز مرگ تلخ تر خواهد بود وجوان حساسي که بسيار درک مي کند وکم مي دانم،بدبخت ترين مخلوقات در برابر چهره حقيقت است .

زير نفس او ميان دونيروي قدرتمند متضاد متوقف خواهد ماند.يکي نيرويي پنهان که اورا به بالاي ابرها مي برد وزيبايي هاي کائنات را از پشت غبار روباها واوهام به اونشان مي دهد وديگري نيرويي آشکار که او را به زمين مقيد ووابسته مي کندوبصيرتش را به وسيله غبار مي پوشاند واوراگمراه ،سرگردان ووحشت زده در تاريکي مطلق رها مي سازد.

غم واندوه ،دستي از جنس حرير وعثابي قوي دارد که دلها را مي گيردوبه وسيله تنهايي انها را به درد وامي دارد.لذا تنهايي هم پيمان اندوه است، همان طوري که با حرکت،روحي مانوس است.نفس ان جواني که در برابر تنهايي وتاثيرات غم واندوه واقع شده، شبيه گل زنبق سفيدي است که تازه از غلاف خويش بيرون امده است ودر برابر نسيم مي لرزد ودل خود را در برابر اشعه فجر مي گشايد وبا فرا رسيدن غروب برگهاي خود را مي بندد.اگر جوان مي گشايد وبا فرا رسيدن غروب برگها خود را مي بندد.اگر جوان هيچ سرگرمي نداشته باشد که فکرش را مشغول سازد وهيچ دوستي نداشته باشد که در ارزوها با او شريک شود،زندگي در چشم اوهمچون زنداني تنگ خواهد بود؛زنداني که در اطرافش جز تارهاي عنکبوت نمي بيند واز گوشه وکنار آن جز صداي خزيدن حشرات چيزي نمي شوند.

اماان اندوهي که مقارن روزگار جواني ام بودبه خاطر احتياجاتم به سرگرمي ها نبود،زيرا براي من سرگرمي ها فراوان بودند ونيز ناشي از نيازم به دوستان نبود ،چرا که هرجا مي رفتم انها را مي يافتم، بلکه ناشي از علتي در نفسم بود که تنهايي را برايم زيبا جلو ،مي داد وعلاقه به سرگرمي وبازيها را دردرونم از بين مي برد وبالهاي جواني رااز دوشم برمي داشت ومرا در برابر عالم هستي همچون حوضي از اب که بين کوهها واقع شده باشد، قرار مي داد که با آرامش اندوهگين خويش تصوير سايه ها ورنگ ابر ها وشاخه هاي درختان منعکس مي کرد .اما هيچ گذر گاهي نداشت که جويباري اوازخوان در ان جاري شود وبه دريا بريزد.

زندگي ام قبل از هيجده سالگي اين چنين بود،آن سال در قياس با گذشته ام همچون نسبت قله به کوه است،زيرا آن سال مرا درقبال اين جهان به تامل واداشت وراههاي زندگي بشر ،چرا گاههاي بزرگ خواهشا ،کيفر زحمتها ،وسنتها وآداب ورسومشان را به من نشان خواهد داد.

در ان سال دوباره متولد شدم.انسان اگر به غم واندوه آبستن نشودوياس ونااميدي اورا فرانگيرد وعشق ومحبت اورا در گهواره روياها وخيالات قرار ندهد،زندگي اش همچون صفحه اي سفيد وخالي در کتاب هستي باقي خواهد ماند.

در ان سال ديدم که ملائکه اسمان از پس پلکهاي زني زيبا به من مي نگرد وابليس هاي جهنم از سينه مردي جنايتکار فرياد بر مي اورند:«کسي که فرشتگان وشياطين را در زيبايي ها وزشتي هاي زندگي نبيند،دل اواز معرفت وشناخت دور ونفسش از عواطف واحساسات فارغ خواهد ماند.»

در بهار آن سالي که آکنده از شگفتي ها بود ،من در نيسان که گلها وگياهان روئيده بودند،در بيروت بودم و گلهادر باغ هاي شهر شکوفا شده بودند،گويي آن گلها رازهايي بودند که زمين براي آسمان بازگو مي کند،درختان گردو وسيب لباسي سفيد ،نو و خوشبو از شکوفه ها برتن کرده بودند که در بين خانه ها همچون حورياني که لباس سفيد پوشيده باشند ،نمايان شده بودند،حورياني که طبيعت،آنهارا به عنوان عروساني براي شاعران ومتفکران فرستاده است.

بهار در هر مکاني زيباست ،ولي در سوريه زيباتراست...بهار روح الهه اي ناشناخته است که به سرعت در زمين سير مي کند وهنگامي که به سوريه مي رسد به آرامي حرکت مي کند ،به عقب نگاه مي کند وبا جانهاي تشنه پادشاهان و پيامبران در فضا مانوس مي شود و همراه رودها و جويبارها يهودي سرودهاي جاويدان سليمان را زمزمه مي کند و همگام با صنوبر هاي لبنان خاطرات پيروزي هاي گذشته را بازگو مي کند.

بيروت در بهار زيباتر از فصل هاي ديگر است،زيرا دربهار از گل و لاي زمستان و گردوغبار تابستان رهايي مي يابد،بيروت ميان باران هاي زمستان و گرماي تابستان همچون دختري زيبا مي شود که خود را با آب شسته باشد و کناررودخانه بنشيند و بدن خود را باگرماي خورشيد خشک کند.

در روزي از روزهاي لبريز از هواي مست کنندهولبخند هاي جانبخش فصل بهار،به ديدن دوستي رفتم که در خانه اي به دور از غوغاي اجتماع زندگي مي کرد و در حالي که باهم صحبت مي کرديم و آمال و آرزوهايمان را ترسيم مي کرديم،مردي جليل القدر،حدود شصت وپنج ساله به ما نزديک شد.مردي که لباس هاي ساده و چهره چروک شده اش از هيبت و وقار او حکايت مي کرد.

بااحترام در مقابل او ايستادم وا ندکي قبل از اينکه با او سلام وروبوسي کنم،دوستم گفت:«ايشان فارس کرامه هستند.سپس اسم مرا با ستايش و ثنا تلفظ کرد. شيخ کرامه به من خيره شد وبا انگشتان خويش پيشاني بلندش را لمس کرد.گويي مي خواست چيزي گم شده را به ياد بياورد.»

سپس لبخند شادماني ومهرباني بر لبانش جاري شد و به من نزديک شدوگفت:«تو فرزند دوست عزيزي هستي که بهار عمرم را به دوستي بااو سپري کردم.چقدر از ديدن تو خوشحالم وخيلي مشتاقم که باديدن تو پدرت راببينم.»

از سخن او متاثر شدم واحساس کردم تمايلي دورني مرا با آرامش خاطر به او نزديک مي کند،همانگونه که غريزه، گنجشک را قبل از وزش طوفان به لانه اش مي راند.پس از اينکه نشستيم ،شروع به تعريف داستان دوستي اش با پدرم نمود وروزگار جواني را که در کنار او تلف کرده بود و سالهايي را که روزگار کفن بست ودر سينه اش مدفون کرد را به ياد آورد...

پيران در عالم خيال به دوران جواني اش باز مي گردند،همانند غريبه اي که مشتاق بازگشت به محل تولد خويش است و همچنين دوست دارند خاطرات جواني را پي در پي بازگو کنند،همانطوري که شاعر دوست دارد بهترين قصيده هاي خود را نغمه سرايي کند،آنها به گذشته سپري شده خود دلگرمند،زيرا حال از پيش آنها مي گذرد و به آنها اعتنايي نمي کند و آينده در حالي که غبار و تاريکي قبر را برتن کرده،جلو چشم انها مجسم مي شود.

ساعتي بدين منوال با حديث و خاطره مثل گذر سايه بر چمنها برما گذشت و فارس کرامه براي رفتن از جا برخاست.هنگامي که به او نزديک شدم تا با او خداحافظي کنم،دستم را با دست راست خويش گرفت ودست چپش را روي شانه ام گذاشت وگفت:«من از بيست سال پيش تاکنون پدرت را نديده ام .اميدوارم با ديدارهاي مکرر خود جانشين او شوي.»

به عنوان تشکر خم شدم و قول دادم چيزي را که پسر لازم است در قبال دوست پدر خويش انجام دهد ،به جا آورم.

پس از اينکه فارس کرامه بيرون رفت، درباره اش از دوستم سئوال کردم.او بالهجه اي آميخته با احتياط گفت:«در بيروت مردي غير او را نمي شناسم که ثروت،اورا بزرگوار وفضيلت،اورا ثروتمندکرده باشد.اويکي از افراد انگشت شماري است که به اين جهان مي آيندوان راترک مي کنند؛بدون اينکه اذيت و آزارشان به کسي برسد،ولي اين گونه مردان غالبا لدلخت ومظلومند،زيرا آنها راههاي مکر وحيله را که باعث نجاتشان واز خباثت ومکر مردم مي شود، نمي دانند...

و فارس کرامه دختري دارد که با او در خانه اي مجلل در حومه شهر زندگي مي کند واز نظر اخلاقي شبيه پدرش است و در بين زنان هيچ زني به مهرباني و زيبايي او نيست.اوهم بدبخت خواهد شد ،زيرا ثروت فراوان پدرش اورا به لبه پرتگاهي تاريک وترسناک قرار داده است.

هنگامي که دوستم کلمات اخير را بيان مي کرد،آثار غم وتاسف بر چهره اش ظاهر شد سپس گفت:فارس کرامه مردي شريف وداراي صفات نيکوست،ولياراده اش ضعيف است.رياي مردم او را همچون مردي کور به جلو مي راند وظمع هاي مردم او را همچون مردي گنگ نگه مي دارد و دخترش عليرغم قدرت مواهبي که درروح بلندش نهفته است ،در برابر اراده سست پدرش تسليم مي شود واين همان راز پنهان در پس زندگي اين پدر و دختر مي باشد.

کسي به اين راز پي مي برد،که طمع و پليدي با کياست در ذاتش باهم آويخته بود،اين مرد همان مطران است که کارهاي زشت و ناپسند را که در سايه انجيل انجام مي داد،براي مردم همچون فضيلت ظاهر شوند.او رهبر دين در کشور اديان ومذاهب است.

جانها و تن ها از او مي ترسندودربرابر او سجده مي کنند وتسليم مي شوند ،همانگونه که گلوي چهار پايان در برابر قصاب بر زمين مي افتد.

اين مطران پسر برادري دارد که فساد و مکر در ذاتش باهم آميخته است،همانطور که عقربها وافعي ها برکناره هاي غارها و مردابها بر روي هم مي غلتند و واژگون مي شوند.آن روزي را که مطران با لباسهاي سياه پيشوايان مذهبي بايستد وپسر برادر حود را طرف راست و دختر فارس کرامه را در طرف چپ قرار دهد و با دست پليد خود تاج ازدواج بر روي سرهايشان قرار دهد وب ا زنجير هاي فالگيري ودعانويسي جسم مطهري را به لاشه اي متعفن مقيد کند و در سايه سنت وشريعت فاسد روحي آسماني را باذاتي خاکي گرد هم آورد و دل روز را در سينه شب قرار دهد؛بعيد نيست.

اين همه آن چيزي است که تا اکنون مي توانم درباره فارس کرامه و دخترش به تو بگويم و بيش از اين از من مپرس.

چرا که يادآوري مصيبت و نوع آن را نزديک مي کند،همانگونه که ترس از مرگ ،مرگ را نزديک مي سازد.دوستم رويش را برگرداند واز پنجره به آشمان نگاه کرد ،گويي بين ذرات هوا رازهاي روزها وشبها را مي جويد.در ان لحظه از جايم برخاستم و هنگامي که مي خواستم دستش را به عنوان خداحافظي بگيرم به او گفتم:«فردا به خاطر قولي که دادم و همچنين به خاطر احترامم به خاطراتي که دوستي اش با پدرم به جا گذاشته است،به ديدن فارس کرامه مي روم.

چون لحظه اي متحير و مدهوش و چهره اش دگرگون شد؛گويي،کلمات کوتاه وساده من فکري جديد وبزرگ را به خاطرش آورد،سپس نگاهي طولاني وعجيب به چشمانم انداخت ،نگاهي مهربان توام با محبت و ترس،نگاه پيامبري که در اعماق جانها ،چيزي را مي بيند که جانها را از آن بي خبرند .

سپس لبانش کمي لرزيد .ولي چيزي نگفت ،او را رها کردم وبا افکار پريشان به طرف درب رفتم وکمي قبل از اين که رويش را به عقب برگرداند ،ديدم دو چشمش با همان نگاه عجيب مرا نظاره مي کند.

همان نگاهي که معاني اش را نفهميدم ،تا آن هنگام که جانم از عالم اندازه و مقدارهايي يافت و به سوي عالم بالا پرواز کرد.همان جايي که دلها با نگاه ها همديگر را مي شناسد و جانها با تفاهم رشد مي کنند

پس از چند روز که از تنهايي خسته شدم وپلکهايم از ديدن کتابهاي عبوس وبي روح به ستوه امدند،به قصد رفتن به خانه فارس کرامه سوار کالسکه مرا به جنگل صنوبر بر ساند،جايي که مردم براي گردش به آنجا مي روند،آنجا بود که کالسکه چي اسب هايش را از راه اصلي بر گرداند واز راهي شنزار که درختان بيد وچمنزارها ودرختان بزرگ تاک بر دو طرف ان خيمه زده بودند وگلها شکفته بهاري با شکوفه هايي قرمز همچون ياقوت وآبي همچون فيروزه زرد همچون طلا بر آن سايه انداخته بودند،روانه شد.

چند لحظه بعد کالسکه در مقابل تنا خانه اي که از هر طرف در ختان آن را احاطه کرده وبوي گل ياسمن فضايشش را عطر آگيين نموده بود ،ايستاد.

هنوز چند قدمي در آن باغ حرکت نکرده بودم که فارس کرامه براي استقبالم از خانه خارج شد؛گويي،صداي کالسکه ،در آن مکان آرام، امدنم را خبر داد.

با لبخند وخوشامد گويي مرا به داخل خانه راهنمايي کردوهمچون پدري مشتاق وعلاقه مند،مرا در کنار خويش نشاند،از گذشته ام مي پرسيد واز آينده ام جويا مي شد ومن هم با سخناني لبريز از اهنگ روياها وآرزوها جواب مي دادم.

آرزوهايي که جوانان در سر مي پرورانند قبل از اينکه امواج تخيلات انها را به ساحل کار وکوشش بيندازند.

...جواني بالهاي مويين با افکار از اوهام دارد کهجوانان را به ماوراي ابرها مي برد وجهان را درحالي که با اشعه اي رنگارنگپوشيده شده،مي بينند وزندگي را در حالي که سروده هاي مجد وعظمت را سر مي دهد،مي شنوند.ولي ديري نمي پايد که طوفان هاي تجربه روزگار،آن بالهاي مويي را پاره مي کند،در نتيجه به عالم حقيقت آئينه اي عجيب است که انسان نفس خود را در ان کوچک وحقير مي بيند.

در آن لحظه از پشت پرده هاي مخملي درب،دختري جوان با لباسهايي از حرير سفيد نرم ظاهر شد وبه آرامي به سوي من آمد ومقابلم ايستاد .

شيخ گفت:«اين دخترم سلمي است.» وبعد از اينکه اسمم را تلفظ کرد افزود:آن دوست قديمي که روزگار ،اورا از من پنهان نموده بود،بار ديگر اورا در لباس فرزندشبرايم ظاهر نمود.من اورا مي بينم هرچند اورا نمي بينم.

ان دختر جوان نزديک تر آمد ويه چشمانم خيره شد،گويي مي خواهد از چشمانم در باره حقيقت کارم بپزسد وبداند براي چه به انجا آمده ام.

سپس دستم را بادستي که از نظر نرمي وسفيدي شبيه گل زنبق بود گرفت.در کف دستهايش عاطفه اي که شبيه ترين چيز به تفکر شاعرانه در ابتداي تکوينش در ذهن نويسنده است.

همگي ساکت نشستيم گويي سلمي روحي علوي را همراه خود آورده است که اشاره به سکوت واحترام مي کند وانگار سلمي متوجه آن احترام شد،به همين دليل به من روکرد وبا لبخند گفت:«پدرم درباره پدرت برايم سخن گفته وداستان جواني شان را برايم تعريف کرده؛اگر پدر شما نيز اين داستان ها را برايت بازگو کرده است پس اين اولين ديدار بين ما نيست.»

شيخ کرامه از حرف هاي دخترش خوشحال وچهره اش گشاده شد.سپس گفت:«سلمي گرايش هاي روانشناسي دارد وهمه چيز را در عالم نفس وروان بررسي مي کند.»

فارس کرامه با اهتمام هرچه تمامتر به گفتگو با من ادامه داد.گويي در من رازي سحرآميز يافته بود،رازي که او را برفراز بالهاي خاطرات به بهار روزهاي گذشته اش برمي گرداند.

آن شيخ در حالي که خواهان بازگشت سايه هاي جواني اش بود؛به من خيره شد ومن درحالي که به فکر آينده خودم بودم ،به او نگاه مي کردم واو همچون شاخه هاي بلند در خت آکنده از دستاوردفصل ها،،که برنهالي کوچک ولبريزاز اراده وتصميمي غافلانه وزندگي کورکورانه سايه بيندازدفبه من نگاه مي کرد؛درختي که کهنسال واستوار وريشه دار که تابستان وزمستان عمر را تجربه کره ودر برابر طوفانها وبارانهاي روزگار ايستاده ومقاومت کرده است وسلمي همچون نهال هايي کوچک ونرم ونازک که جز بهار را نديده وجز با نسيم صبحگاهي نلرزيده،ساکت بود.گاهي به من نگاه مي کرد وگاهي به پدرش ،گويي در چهره هايمان اولين وآخرين فصل از داستان زندگي را مي خواند.

آن روز در حالي مه نفس هايش را بين آن باغچه ها وباغها مي کشيد،سپري شد وآفتاب که در جوار خانه سلمي سايه اي زرد رنگ بر قله هاي بلند لبنان به جا گذاشته بود،غروب کرد.فارس کرامه داستانهايش را برايم بازگو مي کرد ومرا مدهوش مي نمود.من هم سرودهاي جواني ام را حکايت مي کردم واومرا به شعف وشادي وا مي داشت.

سلمي هم در نزديکي پنجره نشسته بود وبا دوچشم اندوهگين به مانگاه مي کرد،تکان هم نمي خورد وسخنان مارا گوش مي داد وچيزي نمي گفت ،گويي فهميده بود که زيبايي ،زباني آسماني دارد که از کلمات وصداهايي که از زبان ها ولب ها بر مي خيزد ،بالاتر است،زباني جاودان است که همه آوازهاي بشري را در بر مي گيرد وهمه انها را به احساسي خاموش تبديل مي کند؛همانگونه که در ياچه آرام،سرود رودهاي کوچک را به اعماق خويش مي کشاند وآنها را به سکوتي ابدي تبديل مي کند.

زيبايي رازي است که جانهايمان ان را نمي فهمند واز ان شادمان مي شوند،با تاثيرات آن رشد مي کنند وافکار ما در برابر ان متحير مي شود وسعي مي کند آن در غالب کلمات بگنجاند و به وسيله الفاض آن را بفهمد،ولي نمي تواند.

زيبايي سيلابي است که از ديده پنهان است وميان عواطف بيننده وذات شخص موج مي زند.زيبايي حقيقتي اشعه اي است که از مقدس ترين نقاط دروني نفس برانگيخته مي شود وظاهر جسم را نوراني مي کند.همانطوري که زندگي ازاعماق هسته آغاز مي شود وگل را رنگ وبويي مي بخشد،زيبايي نيز تفاهم کاملي بين زن ومرد است که در يک لحظه شکل مي گيرد وکامل مي گردد.

علاقه وارتباطي که بالاتراز همه علاقه ها وميل ها واميال است ودر يک لحظه متولد مي شود.ان همان انعطاف روحي است که ان را عشق مي ناميم.آيا من در غروب آن روز سلمي را شناختم وتفاهم باعث شد اورا بهترين زن در برابر خورشيد ببينم؟يا اينکه مستي دوران جواني است که باعث شد ما سايه هايي را ببينيم که اصلا حقيقت ندارد؟آيا جواني اين چنين مراکور کرده است که نور را درچهره اش وطراوت را در لبانش وشرم وحيا را دراندامش ببينم؟يا اينکه همان نور وطراوت وحيا است که چشمانم را بازکرده اند تا شادي هاوغم هاي عشق را به من نشان دهند؟نمي دانم اما يقين دارم که عاطفه اي را احساس مي کنم که قبلا از آن بي خبر بودم.عاطفه اي جديد که دور قلبمرا احاطه مرده ومانند بال زدن جان به شکلي نا معلوم قبل از آغاز روزگاران است واز همان عاطفه بود که خوشبختي وبدبختي ام متولد شد،همانگونه که کائنات با حکم وامرخداوندبه وجود آمدندوهماهنگ شدند.

آن ساعتي که من وسلمي را گرد هم آورد؛اين چنين سپري شد وخواست قضا وندر چنين بود که مرا در هنگام غفلتم ،از بندگي،سرگرداني ونوجواني نجات دهد تا مرا آزادانه ودر کاروان محبت هدايت کند.محبت يگانه راه آزادي در اين جهان است ،زيرا نفس انسان را به مقامات بالا مي برد،جايي که قوانين بشر وآداب ورسومشان وسنت ها وشريعتهاي طبيعت به آن دسترسي ندارد.

هنگامي که مي خواستم از خانه فارس کرامه بيرون بيايم ،فارس کرامه به من نزديک شد وبا صدايي آميخته با اخلاص گفت:«حالا که راه اين خانه را دانستي،لازم است با اطمينان به اينکه خانه،خانه پدرت است به اينجا بيايي ومن وسلمي را مثل پدر وخواهر خود حساب کني .اي سلمي اينطور نيست؟»

غريبه اي گمشده که دوست خودرا پيداکند،به من نگاه کرد.

آن کلماتي که فارس کرامه ادا کرد،در حقيقت، نخستين نغمه هايي بودند که مرا در کنار دخترش تا عرش محبت بالا بردند ،آن کلمات سرآغاز ترانه اي آسماني بودند که به گريه وزاري مرثيه سرايي منتهي شدند.

آن کلمات در حقيقت،نيرويي بودند که جانهايمان را قدرت بخشيدند وبه نور وآتش نزديک شديم.آنکلمات جامي بودند که دلم درونم مي لزريد،همانگونه که لبان تشنه اي در برخورد با لبه جام مي لرزند.

درحالي که فصل بهار سپري مي شد،من به خانه فارس کرامه رفت وآمد مي کردم وبا سلمي ملاقات مي نمودم.در آن باغ روبروي او مي نشستم وبه زيبايي هاي او فکر مي کردم واز مواهبي که خداوند به او عنايت فرموده است متعجب مي شدم،به سکوت اندوهش گوش فرامي دادم وبه وجود دستي پنهان که مرا به سوي او مي کشيد پي مي بردم.هر ملاقاتي معنايي تازه از خصوصيات زيبايي ورازي علوي از اسرار درونش را برايم روشن مي کرد،تا آنجا که در مقابل چشمانم همچون کتابي شد که خطوطش را مي خواندم واز آن کمک مي گرفتم واز نعمت آن برخوردار مي شدم ،ولي هيچ وقت نمي توانستم به اخر آن برسم.

زني که «الهه»زيبايي دروني راهمراه زيبايي ظاهري به او عطا کند،در حقيقت،پديده اي مبهم است که به وسيله محبت آن را در مي يابيم وبه وسيله پاکي آن را لمس مي کنيم وهنگامي که مي خواهيم به وسيله سخن وگفتار ان را توصيف کنيم،در پس غبار حيرت وابهام از ديده هايمان پنهان مي شود.سلمي کرامه جسم وروان پاکي دارد،چگونه اوزا براي کسي که وي را نمي شناسد توصيف کنيم؟آيا کسي در سايه بالهاي مرگ نشسته است ،مي تواند چهچه بلبل ،نواي پنهان گل وناله هاي جويبار را به ياد آورد؟آيا اسيري که به وسيله زنجير بسته شده است ،مي تواند نسيم صبحگاهي را تعقيب کند؟آيا سکوت مشک تر از سخن گفتن است؟

اگر نتوانم حقيقتي سلمي وذات اورا با خطوطي از طلا بنويسم ،آيا اين تعظيم واحترام به سلمي مي تواند مرا از توصيف سلمي با الفاض پوچ باز دارد؟اگر راز آسمان احسان نبارد ،گرسنه اي که در صحرا سرگردان است از خوردن نان خشک ابايي ندارد.

سلمي ازنظرجسماني لاغز بود،بالباسهاي سفيدش همچون پرتويي از ماه مي ماند،که از پنجره داخل شده باشد،حرکات آرام وهماهنگش شبيه آهنگ هاي موسيقي بود. صداي آرام وهماهنگش شبيه آهنگ هاي موسيقي بود.صداي آرام و زيبايي داشت که آه ها ان راقطع مي کردند،صدايش طوري از ميان لبهاي قرمزش بيرون مي آمد که گويي قطره هاي شبنم در اثر جريان هوا از روي تاج گلها بر زمين مي ريزند واما چهره اش،چهره سلمي را چه کسي مي تواند وصف کند،با چه لفظي مي توانم صورتي اندوهگين، آرام ومجوب را تصور کنم،چهرهاي که با نقابي زرد از بلور پوشيده نشده باشد.

با چه زباني مي توانيم درباره صورتي،که در هر دقيقه رازي از رازهاي دل آشکار مي کند صحبت کنيم.صورتي که توجه بينده را به عالمي معنوي،که از اين جهان فاصلهدارد،جلب مي کند.زيبايي صورت سلمي ،مطابق مقياس هايي که بشر براي زيبايي قرار داده،نبود .بلکه زيبايي اش همچون رويايي عجيب يا انديشه اي علوياست که نظير نداد ودر قلم نقاش وسنگ مجسمه ساز نمي گنجد.زيبايي سلمي در مو هاي طلايي او نيست،بلکه در آن هاله پاکي است که آن را احاطه کرده است،همچنين زيبايي اش در چشمان درشتش نيست،بلکه در ان نوري است که از آنها مي در خشد.

زيبايي سلمي در لب هاي گلگون او نيست،بلکه در طراوتي است که بر روي آنها جاري شده است. زيبايي سلمي در گردن عاج گونه اونيست بلکه در انحناي کم آن جلو است.

زيبايي سلمي در زيبايي اندامش نيست بلکه در نجابت وفصيلت روحش پنهان است که مقل شعله اي سفيد بين زمين وبي نهايت شناور است.

زيبايي سلمي نوعي از نبوغ شاعرانه است که در قصيده هاي شعري معتبر را در نقاشيها وسرودهاي جاويد مشاهده مي کنيم،صاحبان نبوغ هر چند نبوغشان اوج گيرد ناکام خواهند ماند،چرا که نبوغشان را غلافي از اشک احاطه کرده است.

سلمي بسيار فکرميکرد وکم سخن مي گفت،اما سکوت او در حکم موسيقي بود که همنشين خود را به باغهاي آرزو هاي دور رهسپار مي کرد واورا وادار مي نمودکه تپش قلبش را گوش فرا دهد وافکار واحساساتش را پيش رويش نمايان ببيند.

خصوصيتي که منحصر به سلمي وجزء اخلاقش شده همان اندوه عميقش بود.اندوهي که مثل گردنبندي معنوي آن را به گردن مي آويخت واندام خود را با آن زيباتر وعجيب تر مي ساخت وخود را از پشت بندهايش همچون شاخه هاي درختي گلدار که از پشت مه صبحگاهي ديده شود،نشان مي داد. اندوه بين من وسلمي وجه تشابهي ايجاد کرد ،لذا هرکدام از ما در چهره ديگري چيزي را مي ديد که دلش آن را احساس مي کرد وازصداي ديگري چيزي را مي شنيد گه سينه اش پنهان کرده است،گويي «الهه»هر کدام از مان نيمي از ديگري ثرار داده بود که با طهارت وپاکي به او بپيوندد وانساني کامل مي شود وهر وقت از او جدا شود،احساس نقص دردناکي در روحش پديدار مي شود. نفسي که اندهگين ودردناک باشد هروقت به نفس ديگري بپيوندد که از نظر احساس به او شبيه باشد،احساس آرامش مي کند ودر احساس او شريک مي شود.همانگونه که انساني غريب در سرزمين غربت از ديدن غريب ديگري خوشحال مي شود،لذادلهايي که دردهاي اندوه ،آنها را به هم نزديک مي کند،شاديها آنها را از هم جدا نمي سازند ويه همين خاطر است که را بطه اندوه در نفس از رابطه شاديها قوي تر ومحکم تر است وعشقي که چشمها را با اشکهايشان مي شويند پاک ،زيبا وجاودان مي ماند.

طوفان

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

قسمت چهارم

بعد از چند روز فارس کرامه مرا براي صرف شامبه خانه اش دعوت کرد،در حالي که شيفته ان نان علوي شده بود که آسمان در دستهاي سلمي قرار داده بود،به خانه آنها رفتم.آن نان معنوي که با دهان دلهايمان مي خوريم،بر گرسنگي مان مي افزايد.

آن نان سحر آميزي که قيس عرب ودانتي الطياني وسافو يوناني آن را چشيدند ودلهايشان شعله ور شد، همان ناني که مايه خمير آن را الهه با حلاوت بوسه ها وتلخي اشک ها تهيه کرد،ان را غذايي براي نفس هاي حساس وبيدار قرار داده است تا با طعمش انها زا شادمان وبا خواصش آنها را شکنجه دهد.

همين که به آن خانه رسيدم،سلمي را بر نيمکتي چوبي در گوشه اي از باغ ديدم.او سر خود را بر تنه درختي تکيه داده بود وبالباس همچون سفيدش همچون عروسکس مترسکس مي ماند که از ان مکان نگهباني مي دهد.خاموش به او نزديک شدم،همچون آتشي پرستي ترسو که در برابر آتش مقدس بنشيند،در کناز او نشستم.هنگامي که مي خواستم صحبت کنم احساس کردم که زبانم قادر به سخن گفتن نيست ولبانم خشک شده است،به همين دليلبا سکوت انس گرفتم وخاموشي پيشه کردم،زيرا احساسيکه عميق وغير منتاهي باشد،هنگامي که در غالب الفاظ محدود مجسم مي شود،مقداري ازخواص معنوي خود را از دست مي دهد.ولي من دريافتم سلمي در ان سکوت ،مناجات پي در پي دلم را مي شنود وسايه نفس مظطربم را در چشمانم مي بيند.

لحظه بعد فارس کرامه به آن باغ امد وطبق عادت پيشين خود ،به من خوشامد گفت ودستهايش را به سويم گوشود.گويي مي خواهد ان راز پنهان که جانم را به جان دخترش پيوند مي دهد را تبريک گويد سپس با لبخند گفت:«فرزندانم برويم که سام منتظرمان است.»

همگي برخاستيم ودر حالي که سلمياز پشت مژگاني که سرمه اي از مهرباني وعطوفت بسته بودند،به من نگريست.به دنبال او رفتم گويي لفظ«فرزندانم»احساس جديد وگوارا را در درونش بيدار کرد،احساسي جديد وگوارا را در درونش بيدار کرد،احساسي که محبتش را مخصوص من مي کند،همانگونه که مادري فرزند خود را در آغوش مي گيرد.

دور سفره نشستيمفخورديم ونوشيديم وسخن گفتيم.در ان اتاق نشستيم؛از انواع خوراکي هاي خوشمزه خورديم،واز انواع شرابها مرغوب نوشيديم.در حالي که جانهايمان بدون شناخت وآگاهي،در جهاني دور از اين جهان شناور بودند وبه رخداد هاي آينده فکر مي کردند وخود را براي ايستادگي در مقابل مشکلات اينده آماده مي کردند.

سه شخص افکارشان به خاطر تفاوت اهدافشان در زندگي اختلاف داشت،ولي دلهايشان به خاطر اتفاقي در دوستي ومحبت يکي شده بود.

اشخاص ضعيف وپاک بسيار احساس مي کنند،ولي کم مي دانند واين همان بدبختي هميشگي نفس است. پيرمردي شريف وبزرگوار که دخترش را دوست مي دارد،جز به سعادت وخوشبختي او شادمان نمي گردد.دختري بيست ساله که نمي داند آينده نزديک است يا دور،ولي به آن خيره مي شود تا آنچه را از شادماني وبدبختي براي او پنهان کرده،ببيند. جواني با روياها وآرزوهاي فروان که از خوبيها وبديها روزگار هنوز چيزي نچشيده،بالهاي خود را در عالم خيال تکان مي دهد تا درفضاي محيت ومعرفت پرواز کند،ولي به خاطر ضعفش از عهده اين کار برنمي آيد.ممکن است سه نفر دور سفرع اي رنگارنگ در خانه اي دور از شهر ،که آرامش تاريکي بر ان سايه انداخته وستارگان بر آن خيره شده اند،دور هم بنشينند وبخورند وبياشامند،در حالي که فضا وقدر الهب در ظرفهايشانذتلخي وخار پنهان کرده است.

هنوز از صرف شام فارغ نشده بوديم که يکي از خدمتکاران برما وارد شد.به فرس کرامه گفت:«جلوي درب مردي ايستاده که با شما کار دارد.»

فارس کرامه ازاوپرسيد:«اين مرد کيست؟»وحدمتکار جواب داد:«سرورم فکر ميکنم خدمت کار مطران باشد.»شيخ چند لحظه ساکت شد،بعد چشمان دخترش خيره شد،همانطوري که يک پيامبر به آسمان مي نگردتااسرار ورازهاي پنهان ان را ببيند؛سپس روبه خدمتکار گفت:«به او بگو داخل شود.»

خدمتکار برگشت وپس از چند لحظه ،مردي با لباس هاي ابريشمي زربافت وسبيليکه از دو طرف پيچيده شده بود،ظاهر شد وبا حالت معظيم سلام کرد وبه فارس کرامه گفت:«حقيقت اين است که جناب مطران مرا باکالسکه کخصوصش فرستاده است تا از شما بخواهم که خدمت ايشان برسيد،اومي خواهد درباره اموري مهم با شما صحبت کند.»

شيخ از جاي خود برخاست وچهره اش دگرگون شد،شاديهايش در 1س نقابي از تاملوتفکر پنهان شدند،سپس به من نزديک شد وبا صداييآميخته با زذاوت ومهرباني گفت:«اميدوارم برگردم وتورااينجا ببينم،چرا که سلمي شما را مونسي مي پندارد که با صحبت هاي خويشوحشت هاي شب را مي دزدايد وبا سخنان خود تنهايي را از بين مي برد،سپس رو به سلمي کرد وگفت:«اينطور نيست سلمي؟»

سلمي سرش را پايين انداخت ،گونه هايش قدر گل انداختند وبا صدايي که از نرمي شبيه صداي ني بود گفت:«پدر سعي ميکنم ميهمانتان را شادمان کنم.»

شيخ کرامه همراه خدمتکار مطران بيرون رفت وسلمي از پنجره به مسير کالسکه نگاه کرد تا آنجا که کالسکه در وراي پرده هاي تاريکي از چشمش پنهان شد وصداي حرکت اسبها در اثر دور شدن از بين رفت ويکوت همه جارا فرا گرفت.سپس بررويصندلي با نخ هاي حرير سبز رنگ مشست،بالباس هاي سفيد يکدست خود همچون گل زنبقي شده بود ،که نسيم صبحگاهي قامت اورا بساطي از چمن بپيچاند.خواست خدا چنين شد که در خانه اي تنها که از هر طرف ئرختان ان را احاطه کرده اند وآرامش وسکوت آن را فرا گرفته وتصورات وگمانهاي عاشقانه،پاک وزيبايي بر اطرافش خيمه زده اند،با سلمي خلوت کنم.چند دقيقه به ابن منوال گذشت، هر کدام از ما درعالم خيال سرگردان بوديم ومنتظر بوديم تا ديگري سخن بگويد.وليايا اين سخن است که تفاهم را بين جانهاي مشتاق ايجاد مي کند؟آيا آنچهذدلها وعقلها را به هم نزديک مي کند چيزي است که از لبها وزبانها خارج مي شود؟آيا چيزي والا تر از آنچه که دلها به وجوذ مي آورند وحنجره ها به وسيله آن به صدا در مي آيند نيست؟آيا اينآرامش نيست که شعاع مفس ديگر وزمزمه دل را به دلي ديگر منتقل مي کند؟

آيا اين ارامش وسکوت نيست که مرا از ذاتمان جدا مي سازد و درفضاي نامحدود روح به پرواز در مي اورد ومارا به عالم بالا نزديک مي کند وپي مي بريم که تن هايمان از اين زندانهاي تنگ وتاريک بالا تر نمي روند واين دنيا تبعيد گاهي دور بيش نيست؟

سلمي در حالي که پلک هايش رازهاي دلش را بازگو مي کردند،به من نگاه کرد وسپس با ارامش سحر انگيزي گفت:«بيا به باغ برويم وکنار درختان بنشينيم تا ماه را که از پشت کوهها طلوع مي کند ببينيم.»

کم اطاعت کنان ايستادم ومعتزضانه گفتم :«بهتر نيست همينجا بمانيم تاماه طلوع کند وباغ را نوراني وروشن نمايد؛زيرا اکنون تاريکي ،درختان وگلها را پوشانده است ونمي توانيم چيزي را ببينيم.»

سلمي گفت:«هرچند تاريکي درختان را از چشم پنهان کرده است ولي هيچ گاه نمي تواند عشق را از دلها پنهان کند.»سلمي اين حرفها را باآهنگ عجيبي ادا کرد.سپس روي خود را برگرداند وبه پنجره نگاه کرد من ساکت ماندم وبه حرف هاي اوفکر مي کردم،براي هرقسم از شخنان او معنايي ترسيم مي نمودم .سپس روبه من کرد وبه صورتم خيره شد.گويي از آنچه گفت پشيمان شده وسعي ميکرد باچشمان مرموز خودحرفهايي را که به من زده از گوش هايم بيرون کند.ولي پلک هاي مرمور نه تنها ان الفاظرا از گوشم بيرون نکردند ،بلکه ان الفاض را با وضوح هرچه تمامتر وتاييد هرچه بيشتر به اعماق دلم فرو بردند، تااينکه انها را به جدارهاي دلم چسباندند وتا اخر زندگي با عواطفم اميخته ساختند.

هرچيز بزرگ وزيبا در اين جهان از يک فکر وانديشه،از يم قوه مدرکه ياحسي دورن انسان متولد وپديدار مي شودة هرچيزي را که امروزاز دستاورد هاي نسلهاي گذشته مي بينيم،قبل از پيدايش،يک فکر پنهان در مغز يک مرد احساسي زيبايي در سينه زني بوده است.

انقلاب هاي بزرگ سيلابهايي از خون به راه انداختند،باعث شدند که آزادي همچون الهه پرستيده شود،در حقيقت،انديشه هايي بيش نبودند وباعث ويراني ممالک شدند،در حقيقت،انديشه هايي بيش نبودند که در ذهن مردي موج مي زدند.ان تعاليم ارزشمندي که مسير زندگي بشر را تغيير دادند،فقط يک ميل شاعرانه بودند.ميلي که در درون مردي وجود داشت که نبوغش او را از جامعه اش جدا کرده بود.

فقط يک اهرام را ساخته،يک احساس تروا را ويران کرد که يک اندشه مجد ايلام را بهو جود اورد ويک کلمه کتابخانه اسکندريه را سوزاند.فکري که در سکوت وسکون وارامش شب به ذهنت خطور مي کند يا تو را به سوي بزرگي وعظمت مي کشاند،يا به سوي جنون وديوانگي رهسپار مي کند.

يک نگاه از گوشه پلک هاي يک زن ممکن است تورا خوشبخت ترين مرد يا بدبخت ترين آنها سازد،چه بسا کلمه اي که از ميان لب هاي مرد بيرون مي آيدممکن است تورا بعد از تنگدستي ات بي ياز يا پس از بي تيازيت فقير وبيچاره کند...

سلمي کرامه در ان شب آرام تنها يک کلمه بر ربان آورد،کلمه اي که مرا بين گذشته وآينده ام همچون کشتي بين قعر دريا وطبقات فضا بايستد،نگاه داشت.يک کلمه معنوي مرا از خواب وآسودگي خاطر دوران جواني بيدار کرد وروزهايم را به راهي جديد،آمجا که زندگي ومرگ باهم در مي آميزند،که همان راه عشق است رهسپار کرد.

به سوي باف رفتيم وميان در ختان قدم زديم،در آن هنگام حس کرديم که چون انگشتان پنهان نسيم،ساقه هاي گلها وچمنهاي پيش پاها وچهره هايمان را نوازش مي دهد،همين که به ياسمن رسيديم،ارام بر نيمکت چوبي نشستيم تا تمفس طبيعت را،که دردلهايمان پنهان کرده بود،در برابر چشک آسمان،که در ان هنگام از پشت رنگ نيلگونش بهما مي نگريست،فاش نماييم،سپس ماه از پشت کوه صنين طلوع کرد،ارطفاعات وساحلها را با نور خود پوشاند، روستاها در پشت دره ها نمايان شدند.گويي ازعدم به وجود امدند.

لبنان از پشت ان اشعه نفره اي همچون جواني ظاهر شد که برساعد خويش تکيه داده باشد ونقابي زيبا تا حدودي از اعضاي بدنش را پوشانده باشد.لبنان در نظر شعراي غزب مکاني خيالي است که با رفتن داوود وسليمان وپيامبران،ذاتش مضمحل شد.همانگونه که حقيقت بهشت جاويدان باهيوطآدم وحوا از ان ،پنهان شد.

صنين يک لفظ شاعرانه است،نه اسم يک کوه،لفظي است که اشاره به مهرباني ومحبت دروني دارد.وجنگلها صنوبر که بوي عطر وعود از آنها به مشام مي رسد وقلعه هاي مس ومرمر که حکايت از مجد وعظمت دارد گله هايي از آهوان که بين تپه ها ودره ها آرام ارام روانه مي شوند،را در ذهن ترسيم ميکند.

در ان شب لبنان را مانند فکري محسوس وانديشه اي ملموس مشاهده کردم،که همچون رويا بين هوشياري وبيداري واقع شده باشد.آري،اين چنين است که اشيا با توجه به عواطف ما در نظرمان تغيير ميکنند واشيا را سحر اميز وزيبا مي پنداريم،در حالي که سحر آميزي وزيبايي منحصراٌدروجود ماهستند.

سلمي در حالي که نور ماه صورت وگردن ومچ دستهايش را پوشانده وهمچون مجسمه اي از عاج شده بود که دستهاي پرستش کننده عشتروت-الهه زيبايي ومحبت-ان را تراشيده باشد.روبه من کرد وگفت:«چرا چيزي نمي گويي؟چرا از گذشته زندگي ات برايم حرف نمي زني؟»

به چشمان در خشانش نگاه کردم وهمچون مردي لال که ناگهان به حرف در آيد گفتم:«آيا نمي شنوي از موقعي که امده ام با تو صحبت مي کنم؟...

آيا هر انچه را که تاکنون به تو گفتم نشنيدي؟نفس تو،که مي تواند صداي پچ پچ گلهاوآهنگهاي آرامش وسکوت را بشنود،حتما مي تواند فرياد هاي روح ودلم را بشنود.سلمي با دستهاي خود صورتش را پوشاند.سپس صدايي بريده گفت:«حرف هايت راشنيدم...بله شنيدم.آن فرياد بلندي را که از درون شب وان غوغاي عظيمي راکه از دل روز برخاسته راشنيدم،درحالي که گذشته،زندگي،هستي وهمه چيز را فراموش کرده بودم وجزسلمي من نيز حرفهاي تورا شنيدم همچون آهنگي عظيم وجانبخش که ذرات هوا را به جوش وخروش وا مي داردولرزش ان ارکان زمين را مي لرزاند.سلمي پلکهايش را بست ودرحالي که بردولب قرمزش سايه لبخندي تلخ نقش بسته بود،به آرامي گفت:«حالا دانستم که چه چيزي بالاتر از آسمان،عميق تراز دريا وقوي ار از زندگي ومرگ ومرگ وزمان وجود دارد.»

اکنون چيزي را دانستم وشناختم که تا ديروز نمي دانستم وخوابش را نمي ديدم.از همان لحظه بود که سلمي در نزد من از دوست عزيز تر واز خواهر نزديک تر واز معشوقه محبوب تر شد.او انديشه اي والاتر بود که هم نشين قوه تعلق من شد واحساسي ظريف که در قلب من جاي گرفت ورويايي زيبا که ملازم روحم گشته است.آنهايي که فکر ميکنند عشق بعد از معاشرت طولاني ودوستي مستمر پديد مي آيد،چقدر نادانند.

عشق حقيقي زائيده تفاهم روحي است،اگر اين تفاهم در يک لحظه کامل نشود،دريک سال با يک قرن هم کامل نخواهد شد.دراين حال بود که سلمي سرخود را بالا برد وبه افقهاي دور نگريست،آنجايي که قله کوه صنين به آسمان برخوردمي کند.سپس گفت:«تو تا ديروز برايم همچون برادري بودي که با اطمينان به او نزديک مي شدم ودر سايه پدرم در کنار او مي نشستم،ولي امروز به چيزي قوي تر وگواراتر ازرابطه برادري پي بردم،به وجود محبت که از هر رابطه اي مجرد است.احساسي نيرومند،شيرين وپنان که دلم را از اندوه وشادي پر مي کند.به او گفتم:«اين احساسي که از آن قانون مطلق که ماه را به دور زمين وزمين را به دور خورشيد وخورشيد وهرآنچه که آن را احاطه کرده را به دور خداوند مي گرداند نيست؟»

سلمي دستش را بر سرم گذاشت وموهاي را بين انگشتان خود گرفت،چهره اش از شادي مي درخشيد،همانطور که قطره هاي شبنم برروي گل هاي نرگس مي درخشيدند،اشک درچشمانش درخشيد،سپس گفت:«چه کسي داستان مارا باور مي کند؟چه کسي باور مي کند که مادر فاصله زماني بين غروب آفتاب وطلوع ماه گردنه ها راپشت سرگذاشتيم وموانع موجود بين شک ويقين را در نور ديديم؟چه کسي باور مي کند که «نيسان»که مارا براي نخستين بارگرد هم آورد،در حقيقت ماهي است که مارا در مقدس ترين لحظات زندگي قرار داده است.

هنگامي که اولين کلمات را ادا مي کرد دستش همچنان برسر خميده ام بود.اگردرآن لحظه مخير بودم هيچ وقت تاج پادشاهان رابرآن دست ابريشمي که موهايم رانوازش مي کرد،برتري نمي دادم.سپس به او گفتم:«آدميان داستان وروايت ماراباور نمي کنند،زيرا آنها نمي دانند که عشق تنهاگلي است که بدون کمک فصلها مي رويد ورشد مي کند.وليکن آيا آن ماه نيسان بود که مارا براي اولين بار دور هم گرد اورد؟آيا ان ساعت بود که مارا در مقدس ترين لحظات زندگي قرارداد؟آيا اين همان قدرت خداوندي نبود که جانهايمان را گرد هم آورد؟قبل از اينکه «تولد»مارااسير روزها وشبها کند.اي سلمي به درستي که زندگي انسان دررحم آغاز نمي شود،همان طوري که به قبر ختم نمي شود،اين فضاي وسيعي که آکنده از پرتو ماه وستارگان است از جانهايي که براساس عشق ومحبت همديگر رادرآغوش گرفته اند وباهم پيمان تفاهم بسته اند،خالي وتهي نمي شود.

سلمي بامهرباني ومدارادستش رااز روي سرم برداشت.من دستش رادردست خود گرفتم ومانند زاهدي گوشه گير که بابوسيدن قربانگاه تبريک مي جويد،برروي دو لب آتشينم گذاشتم وآن را ازته دل بوسيدم،چنان بوسه اي که باحرارت خود تمام احساسات آدمي راذوب وباطراوت خود هر آنچه از پاکي در نفس خدايي است رابيدار مي کند.

در حالي که آرامش وسکون شب همدوش ماحرکت مي کرد،نور ماه برما مي تابيد ودرختان وگلها ما رااحاطه کرده بودند.

يک ساعت بدين منوال بر ماگذشت.

ساعتي که هردقيقه از ان در حکم يک سال مهرومحبت است،تااينکه به آن حالتي رسيديم که انسان جز عشق همه چيز رافراموش ميکند،ناگهان صداي سم چهارپايان وشيهه اسبان راکه به سرعت به مانزديک مي شدند،شنيديم وازان خواب شيرين بيدار شديم،اين بيداري مارااز عالم رويا به اين عالمي که بين سرگرداني وبدبختي واقع شده است،فرود اورد،فهميديم که شيخ از خانه مطران برگشته است،به همين دليل به نزديک درختان رفته ومنتظر رسيدن اوشديم.کالسکه به درباغ رسيد.

فارس کرامه از ان پياده شد وآرام وسربهزير بهسوي ماامد،همچون مردي خسته که زير باري سنگين قرارگيرد،به طرف سلمي رفت ودستش را روي شانه هايش گذاشت وبه صورتش خيره شد.گويي مي ترسيد که چهره دخترش ازدوچشم ضعيفش پنهان شود،سپس اشکهايش برروي گونه هاي چروک شده اش جاري شدند ولبهايش بالبخندي تلخ لرزيدند وباصداي گرفته گفت:«اي سلمي به زودي ازميان دستان پدرت بيرون مي آيي وبه آغوش مرد ديگري مي روي.به زودي شريعت خداوند تورا از اين خانه دور افتاده بيرون وبه ميدان وسيع جهان مي برد واين باغ،مشتاق ديدار تو وپدرت برايت غريب وبيگانه خواهد شد.اي سلمي فضا وقدر خداوندي کار خودراکرد؛خداوند توراحفظ وخوشبخت نمايد.»

همين که سلمي اين سخنان را شنيد چهره اش دگرگون وچشمانش خشک شد.گويي مترسک مرگ رادربرابر چشم خود ديده است.

سپس همچون گنجشکي که صياد ان را شکار کند در گودالي بيندازد،باصدايي بلند گريست واز شدت دردبه خود پيچيد وبا صدايي اميخته با غصه واندوه گفت:«چه مي گويي؟منظورت چيست؟مي خواهي مرا به کجا بفرستي؟»

سپس به او خيره شد،گويي ميخواهد بانگاههاي خود پرده از اسرار دلش بردارد.لحظه اي بعد،پس از اينکه ازان ارامش سنگين که شبيه فرياد قبرهاست متاثر شدفبااندوه گفت:«حالا فهميدم...حالا همه چيز را فهميدم.مطران از ساختن ميله هاي قفسي که براي اين پرنده بال شکسته اماده کرده ،فارغ شده است.اي پدر ايا اين درخواست توست؟»

پدرش جز بااههاي عميقش جوابش رانمي داد در حالي که نور مهرباني ازچهره پريشانش جاري مي شد او را به داخل اتاق برد،من درکنار درختان ايستاده ماندم وهمان طور که طوفان برگ هاي پاييزي را تکان مي دهد،متحير وسرگرداني با عواطف واحساساتم بازي مي کردند،سپس به دنبال آنها به اتاق نشيمن رفتم،براي اينکه همچون طفيلي ناخوانده نباشم که قصد مطلع شدن از امور شخصي ديگران را داشته باشد،قصد خداحافظي دست شيخ کرامه را گرفتم وهمچون غرق شده اي که درحال ازبين رفتن باشد که به ستاره اي درخشان در قلب آسمان مي نگريست،به سلمي نگاه کردم.سپس بدون اينکه از رفتنم مطلع شوند،از خانه خارج شدم،ولي هنوز به در باغ نرسيده بودم که شيخ ندا سر مي دهد.

سپس روي خود را برگردانده،ديدم شيخ به دنبالم مي آيد.بنابراين مجددا پيش او برگشتم وهمين که به اونزديک شدم دستم راگرفت وباصدايي لرزان گفت:«فرزندم از اينکه پايان شبت راآکنده از اشک کردم،مراببخش ولي توودائما پيش من خواهي آمد اينطور نيست؟ايا زماني که اين مکان از همه چيز جز از پيري اندوهگين خالي شود به ديدارم نمي ايي؟جوانان شاداب از همنشيني با پيران پژمرده لذت نمي برند،همانگونه که صبح هيچ وقت باغروب ديدار نمي کند،اماتوپيش من خواهي امد تا مرا به ياد روزهاي جواني که در کنار پدرت مي گذراندم بيندازي واخبار زندگي رانمي خواهد از همزادگانش محروم بدارد درگوشم بخواني،آيا اينطور نيست؟ايا هنگامي که سلمي از اين خانه بيرون مي رود ومن در اين خانه دور افتاده تنها خواهم ماند،به ديدارم نميايي؟

شيخ کلمات اخير راباصدايي آرام وبريده بريده تلفظ مي کرد،هنگامي که دستش راگرفتم وخاموش تکان دادم،حس کردم که قطره اي اشک سوزان پلکهايش روي دستم چکيده،بنابراين به خود لرزيده ومهري فرزندگونه،باطراوت غم انگيز دردرونم نسبت به او ايجاد شد.مهري که همچون التهاب تشنگي تالبهايم بالا رفت وسپس همچون غ واندوه تااعماق دلم پايين امد.بعد از اينکه سرم رابالاگرفتم ،ديدم اشکهايش باغث گريه من شده،کمي خم شدوبا لبهاي لرزانش قسمت بالاي پيشاني ام رابوسيد.سپس درحالي که چهرهاش رابه سوي در برمي گرداند،گفت:«خداحافظ ،خداحافظ فرزندم.»

اشکي برگونه چروک شده پيرمردي مي درخشيد،تاثيرش در نفس از همه اشکهايي که جوانان مي ريزند بيشتر است.اشکهاي فراوان جوانان چيز هايي هستند که از اطراف دلهاي سيراب،لبريز ميشوند،درحالي که اشک انسانهاي پير ،باقيمانده عمر است که از چشمهاجاري مي شوند،همچنين باقيمانده هاي زندگي دراجساد سست وضعيف اند.اشکها در پلکهاي جوانان چون قطره شبنمي هستند که بربرگهاي گل بنشيند،ولي اشکها بر گونه پيران شبيه ترين چيز به برگهاي زرد پاييزي هستند که باد انها را مي ريزد وهنگامي که زمستان زندگي فراي رسد،انها را درهوا پراکنده مي کند.فارس کرامه پشت لنگه هاي در متواري شد ،من از ان باغ بيرون رفتم.درحالي که صداي سلمي درگوش هايم نواخته مي شد ،زيبايي اش همچون سايه اي دربرابر چشمانم حرکت ي کرد واشکهاي پدرش به کندي از روي دستهايم خشک مي شدند.

خروج من از آن مکان شبيه به خروج ادم از بهشت بود.بااين تفاوت که حواي اين دل کنارم نبود،تاکل جهان برايم به بهشت تبديل کند،درحالي که مي دانستم آن شبي راکه دوباره در ان متولد شدم،همان شبي بود که درچهره مرگ براي نخستين بار ديد،از آنخانه خارج شدم .آري آفتاب نيز چنين است که باحرارت خود کشتزارها رازنده مي کند وباحرارت خود نيز انها را مي ميراند.

درياچه آتش

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

قسمت چهارم

قسمت پنجم

قسمت ششم

هر آنچه را که انسان مخفيانه در تاريکي شب انجام مي دهد،همان انسان آن را علنا در روز روشن آشکار مي کند.کلماتي را که لبهايمان در سکون و آرامش بدون درايت و آگاهي ما بيان مي کند،گفتاري همگاني خواهد شد.کارهايي که امروز سعي مي کنيم در گوشه خانه هايمان پنهان کنيم،فردا براي همگان آشکار و بر سر خيابانها علني مي شود.

بدينسان اشباح تاريکي پرده از مقاصد جلسه مطران بولس غالب با فارس کرامه برداشت.اين چنين بود که ذرات هوا گفتارها و سخنان او را به محله هاي شهر رساند،تا اينکه به گوش من رسيدند.مطران بولس غالب در آن شب مهتابي فارس کرامه را فرا نخواند تا درباره فقرا،بيچارگان،يتيمان و بيوه زنان با او صحبت کند.

بلکه با کالسکه مجلل و مخصوص خود او را دعوت کرد،تا از دخترش سلمي براي پسر برادرش يک غالب خواستگاري کند.فارس کرامه مودي ثروتمند بود و جز دخترش سلمي،وارثي نداشت و مطران او را همسري براي پسر برادرش انتخاب کرد،نه به خاطر زيبايي چهره و روح بلندش،بلکه به خاطر اينکه سلمي ثروتمند بود و با ثروت فراوان خود مي توانست آينده منصوربک را بيمه کند و با املاک و اموال فراوان خود مي توانست او را در کسب مقام والايي بين اشراف و اعيان ياري کند.

رهبران دين در شرق به آن مقام و بزرگواري که به دست مي آوردند قانع نمي شوند،بلکه هر آنچه در توان دارند انجام مي دهند تا بستگان خود را در رأس جامعه قرار دهند.حکومت پادشاهان پس از مرگشان به فرزند بزرگتر منتقل مي شود،ولي عظمت و جاه و جلال رهبر ديني در هنگام زندگي اش به برادران و فرزندان برادران منتقل مي شود و اين چنين است که بزرگان امور همچون افعي هاي دريا مي شوند که با چنگالهاي متعدد شکار را مي گيرند و با دهانهاي متعدد خونش را مي مکند.

هنگامي که مطران بولس،سلمي را از پدرش خواستگاري کرد،آن شيخ جز با سکوت عميق و اشکهاي سوزان جوابش را نداد.براي هر پدري دوري دخترش سخت است،چه دخترش به خانه همسايه رفته باشد،چه به قصر پادشاه.هر مردي هنگامي که قانون طبيعت،او را از دخترش جدا مي کند اعماق درونش از غم و اندوه مي لرزد.دختري که در دوران کودکي با او بازي و در دوران نوجواني او را تربيت مي کند و در جواني همفکر و مشاور او بوده است.

اندوه والدين هنگام ازدواج دختر شبيه خوشحالي آنها هنگام ازدواج پسر است.زيرا اين يکي باعث مي شود که خانواده عضوي جديد به دست آورد،ولي آن يکي عضوي عزيز و قديمي را از خانواده مي گيرد.شيخ ناچار شد به خواست مطران پاسخ دهد و به اجبار تسليم خواست او شود.هر چند قلبا راضي نبود،با پسر برادر مطران،يعني،منصوربک نشسته و شنيده بود که مردم درباره او صحبت مي کنند،لذا از خشونت،تندخويي،حرص و انحطاط اخلاقي او سر در آورد،اما کدام مسيحي مي تواند در سوريه با يک اسقف ضديت کند و مؤمن به شمار آيد؟ چه کسي مي تواند از اطاعت رهبر ديني اش در شرق سرپيچي کند و بين مردم بزرگوار باقي بماند؟آيا چشم مي تواند با تير ستيز کند و کور نشود؟

آيا دست مي تواند با شمشير مبارزه کند و قطع نشود؟ به فرض محال اگر آن شيخ قادر بود که با مطران بونس مخالفت کند و در مقابل مطامع او بايستد،آيا دخترش از سوءظن،تفسير و تأويلهاي مردم و نام او از زخم زبانها در امان مي ماند؟آيا همه خوشه هاي بلند پربار انگور نصيب روباهان نيستند؟ اين چنين بود که قضا و قدر سلمي را در قبضه خود گرفت و او را ....

همچون برده اي ذليل در کاروانزنان بدبخت شرقي رهبري کرد،اين چنين بود که آن روح بلند در قيد و بند واقع شد،درحالي که آن اولين باري بود که با بالهاي سفيد عشق در فضا پرواز مي کرد،فضايي کهآکنده از پرتو ماه بود و گلها آن را خوشبو و معطر ساخته بودند.حقا که در بيشتراوقات مال و منال پدران باعثبدبختي فرزندان مي شوند.

آن خزائن وسيعي که به وسيلهکار و کوشش پدر و حرص مادر پر مي شوند،به زندانهايي تنگ و تاريک براي نفوس وارثانتبديل مي گردند.همان خداي بزرگي را که مردم به شکل دينار آن را مي پرستيدند بهشيطاني هولناک تبديل مي شود که جانها را شکنجه مي دهد و دلها را مي ميراند.سلميکرامه همچون بسياري از هم جنسان خود قرباني ثروت پدر و آرزوهاي شوهر مي شود.

اگرفارس کرامه مردي ثروتمند نبود،سلمي امروز زنده بود و مثل ما با نور آفتاب شادمان ميشد.يک هفته بدين منوال گذشت و عشق سلمي هنگام غروب،ترانه هاي خوشبختي را در گوشم مينواخت و صبحگاهان مرا بيدارمي کردتا معاني زندگي و اسرار هستي را به من نشان دهد.

عشقي علوي که حسد نمي شناخت.زيرا بينياز بود و جسم را آزار نمي داد و در درون جان واقع شده بود.ميلي قوي و نيرومند کهنفس را از قناعت مي پوشاند.گرسنگي شديدي که دل را آکنده از قناعت مي کرد،عاطفه ايکه باعث ايجاد اشتياق مي شد،اما آن رابرنمي انگيخت.

سلمي دختري دلربا،کهباعث شد زمين را ناز و نعمت و عمر را رويايي زيبا ببينم،صبحگاهان در گشتزارها قدممي زدم و راز جاوداني را در بيداري طبيعت مي ديدم و بر ساحل دريا مي نشينيم و ازامواج آن سرودهاي جاوداني را مي شنيدم.

در خيابانهاي شهر گام برمي داشتم و در نگاهعابران و حرکات کارگران زيبايي هاي زندگي و شادماني و آباداني را مييافتم.آن روزها همچون خواب و خيالسپري شدند،همچون مه مضمحل شدند و جز خاطرات دردناک چيزي از آنها برايم باقينماند.

چشمي را که با آن،زيبايي بهار و بيداري کشتزارها را مي ديدم؛امروز،جز به خشمطوفانها و يأس زمستان نمي نگرد،گوشي را که با آن ترانه هاي امواج را ميشنيدم؛امروز،جز به فرياد اعماق دره ها به چيز ديگري گوش نمي دهد،آن روحي را که باهيبت و عظمت در برابر کار و کوشش بشر و مجد آباداني مي ايستد؛امروز،جز بدبختي و فقرو بينوايي تهيدستان چيزي را حس نمي کند.

روزهاي عشق چقدر شيرينند،رؤياهايش چهگوارايند،و غم و اندوه شبهايش چقدر تلخ و هراسهايش چه بسيارند

.در پايانهفته،بعد از اينکه روحم مست اشتياق ديدار شد،به خانه سلمي کرامه رفتم.همان معبدي کهزيبايي،آن را برپا داشته و عشق،آن را مقدس نموده بود،تا روح انسان در برابر آن نمازبر پاي دارد و دل،متواضعانه در مقابل آن تعظيم کند.همين که بهآنجارسيدم،آرام وارد باغ شدم و حسکردم که نيرويي مرا هيپنوتيزم و به خود جذب مي کند،و از اين جهان دور و آرام آرامبا عالمي سحرآميز که خالي از مبارزه و پيگار است نزديک مي کند و همچون صوفي اي کهآسمان او را به ميدان رؤياها و خيالها بالا ببرد،ميان آن درختان انبوه متراکم بهراه افتادم.

پس از اينکهبه در خانه رسيدم،روي خود را برگرداندم ناگهان ديدم که سلميبر روي آن نيمکت چوبي،زير درخت ياسمن،همان جايي که دو هفته قبل،در همان شبي که الههاز ميان شبهاي ديگر برايمان در نظر گرفته و آن را آغاز خوشبختي و بدبختي من قرارداده بود،نشسته است.

خاموش به او نزديک شدم نه تکان خورد و نه سخني گفت.گويي قبل ازرسيدن من از آمدنم با خبر شده بود.پس از اينکه کنار او نشستم،لحظه اي به چشمانمخيره شد و آهي عميق کشيد.سپس روي خود را به سوي شفق دوردست برگرداند.آنجايي کهاوائل شب به اواخر روز ريشخند مي زند.

بعد از لحظه اي آرامش سحرآميز،آرامشي کهجانهايمان را به کاروان جانهاي غيرمحسوس ملحق مي کند،سلمي روي خود را به سوي منبرگرداند،با دستي سرد و لرزان دستم را گرفت و با صدايي شبيه ناليدن گرسنه اي کهقادر به سخن گفتن نيست،گفت:"دوست من به چهره ام بنگر،خوب به چهره ام بنگر،و بسياردر آن دقت کن،هر آنچه را که مي خواهي" به وسيله سخن از من بفهمي در آنبخوان...

خوب به چهره ام نگاه کن،....خوبنگاه کن برادر!"

به چهره اش نگريستم و مدتي خيره شدم و ديدم آن پلکهايي که چندروز پيش مثل لبها مي خنديدند و همچون بالهاي شحرور تکان مي خوردند،امروز به گودينشسته و اشکهايش خشک شده اند و سرمه اي از درد بر خود بسته اند.

آن روي خوشي را کهتا ديروز مثل گل زنبق سفيد که با روي آوردن آفتاب شادمان مي شد،امروز زرد و پژمردهشده و نقابي از يأس برخود کشيده است.آن لبهايي که تا ديروز همچون گلي تازه بودند کهزيبايي از آنها مي باريد،امروز خشک شده و همچون گلهايي لرزان شده اند که پاييز آنهارا بر لبه شاخه ها مي اندازد.آن گردن کشيده اي که تا ديروز ستوني از عاجبود؛امروز،به جلو خم شده است.

آن چنان که گويي قادر به تحمل چيزي نيست که در پيچ وخمهاي مغز مي گذرد.اين دگرگوني هاي دردناک را در صورت سلمي مشاهده کردم،همه اينهارا ديدم،ولي همه شان،در نظر من جز ابري رقيق که ماه را بپوشانند و زيبايي اش را دوچندان کنند،چيزهايي بيش نبودند.زيبايي هايي که حکايت از اسرار معنوي درون مي کنندباعث زيبايي هرچه بيشتر چهره مي گردند،هرچند که اين اسرار و رازها دردناکباشند.

اما در مقابل،چهره هايي که باسکوت خود اسرار پنهان روح را بازگو نمي کنند،زيبا نخواهند بود هر چند ظاهرا زيبا وموزون باشند.جمهاي شراب تا هنگامي که شيشه هاي آنها رنگ شراب را نماياننکنند،لبهايمان را به خود جلب نمي کنند.

سلمي کرامه در شامگاه آن روز همچون جاملبريز از شرابي آسماني بود که تلخي زندگي را با حلاوت دروني آميخته بود.اوناخودآگاه نمايانگر زندگي زن شرقي بود،زني که هيچوقت خانه پدر محبوب خود را ترک نميکرد،مگر اينکه گردن خود را زير يوغ شوهرش قرار دهد و بازوهاي مادر مهربانش را ترکنمي کرد،مگر اينکه در بندگي مادرشوهر سنگ دلش قرار گيرد.

من در حالي که به چهره سلميخيره مانده بودم و خاموش و انديشمند به نفسهاي بريده سلمي گوش قرا مي دادم،همراه اوو براي او غمخوراري مي کردم.تا آنجا که حس کردم زمان از حرکت خويش باز ايستاد،و کلهستي پنهان شده و از هم پاشيده است و جز دو چشم بزرگ را که به اعماق وجودم خيره شدهاند،چيز ديگري را نمي ديدم و جز به وجود دستي سرد و لرزان که دستم را گرفته،پي نميبردم.

همين که به خودم آمدم شنديم که سلمي آرام مي گويد:"اکنون اي دوست بيا باهمصحبت کنيم.بيا تا آينده را ترسيم کنيم،قبل از اينکه با ترس و وحشت خود بر ما حملهور شود.پدرم به خانه مردي رفته که قرار است تا دم قبر همدم من باشد،مردي که خدابراي تکميل وجودم برگزيده است.

رفته است تا با مردي که زمين بيرون آورده تا سرورروزهاي آينده من باشد،ديدار کند.اکنون در مرکز اين شهر شيخي که رفيق دوران جواني امبود،با جواني که رفيق باقيمانده عمرم خواهد بود اجتماع مي کند،امشب پدرم با دامادبراي تعيين روز پيوند به تفاهم مي رسند.

اين روز را هر چند به تأخير بيندازند نزديکخواهد بود،و اين زمان چقدر عجيب و پر تأثير خواهد بود!در هفته گذشته،در چنين شبي درسايه همين درخت ياسمن بود که عشق براي نخستين بار جانم را در آغوش گرفت و در همينزمان بود که فضا و قدر الهي اولين کلمه از داستان آينده ام را در خانه مطران بولسغالب نوشت،در چنين ساعتي بود که پدر و نامزدم نشستند تا تاج عروسي ام را ببافند.

تورا تصور مي کنم که کنارم نشسته اي،روحت را مي بينم که پريشان است و شبيه پرنده ايتشنه است که بر فراز چشمه اي از آب پر مي زند،چشمه اي که اژدهايي گرسنه از آننگهباني مي دهد.

اين شب چقدر عظيم و اسرار آن چقدر عميقند.در حالي که يأس را هممچونسايه اي تاريک تصور مي کردن که گريبان عشقمان را گرفته تا او را در نطفه خفه کند،بهاو گفتم:"بگذار تا اين پرنده تشنه بر فراز آن چشمه بال زند با تشنگي او را فرسودهکند يا اينکه آن اژدهاي وحشتناک او را بگيرد و تکه تکه و پاره پاره نمايد وبخورد."

در حالي که از سخنم متأثر شده بودو صدايش مانند تارهاي نقره اي رنگ مي لرزيد،گفت:"نه،نه اي دوست،بگذار تا اين پرندهزنده بماند،بگذار تا اين بلبل تا هنگام غروب آواز بخواند تا آن زماني که بهار سپريشود و جهان به آخر برسد،تا آن زمان که روزگار پايانپذيرد صدايش را خفه نکن،زيرا صدايش مرا زنده مي کند وبالهايش را از حرکت باز مدار،زيرا صداهايشان گرد و غبار را از دلم مي زدايند.آهکنان و آرام گفتم:"اي سلمي تشنگي او را مي کشد و ترس او را مي ميراند."

در حاليکه کلمات به سرعت از ميان لبهاي لرزانش بيرون مي جهيدند گفت:"عطش جان از سيراب شدنجسم عظيم تر و بزرگتر است....و ترس روح از اطمينان جسم بهتر است....ولي عزيزمبشنو،من الان در برابر زندگي جديد قرار گرفته ام،زندگي اي که هيچ چيز درباره ي آننمي دانم.

من همچون زني کور هستم که به خاطر ترس از افتادن،ديوارها را لمس مي کند.منبرده اي هستم که مال و منال پدرم مرا به بازار برده فروشان کشانده است و مردي ازمردان مرا خريد.من اين مرد را دوست ندارم،زيرا او را نمي شناسم و تو مي داني عشق وجهل با هم سازگار نيستند،اما من عشق به او را خواهم آموخت.

از او اطاعت و به او خدمتخواهم کرد و او را خوشبخت خواهم نمود.هرچه را که يک زن ضعيف مي تواند به يک مرد قويببخشد،به او خواهم داد.ولي تو هميشه در بهار زندگي هستي،زندگي در برابر تو همچونراهي وسيع و گسترده است که از گل و ريحان فرش شده است.

در حالي که مشعلي روشن را حملمي کني،به ميدان زندگي خواهي رفت.آزادانه فکر خواهي کرد و آزادانه سخن خواهي گفت ونام خويش را بر چهره زندگي خواهي نوشت،چرا که تو مرد هستي.آقا زندگي خواهي کرد.زيراکه فقر و احتياج پدرت تو را برده نساخته است و مال و منال او تو را به بازار بردهفروشان سرازير نمي کند،آنجايي که دختران خريد و فروش مي شوند و از ميان دختران بادختري که دلت مي خواهد،ازدواج خواهي کرد و او را قبل از اينکه به خانه ات بياوري دردلت سکني خواهي داد و پيش از اينکه با او زندگي کني با او به تفاهم خواهي رسيد.

سلميدقيقه اي ساکت شد تا نفسهاي خود را بازيابد،سپس با صدايي آميخته با آه و غصه اضافهکرد:"آيا اينجا همان جايي است که راههاي زندگي بشر ما را از همديگر جدا مي کند،تاتو را به سوي عظمت مردان و مرا به سوي وظايف زنان هدايت مي کند؟آيا آن رؤياي زيبااين چنين پايان م يپذيرد و آن حقيقت گوارا اين چنين مدفون مي شود؟آيا اين جار وجنجالها اين چنين اواز شحرور را در خود مي بلعد؟

بادها اين چنين برگهاي گل راپراکنده مي کند؟قدمها اين چنين جام شراب را لگدمال مي کنند؟آيا آن شبي که ما را دربرابر صورت ماه قرار داد،بيهوده بود؟آيا آن روز خوبي که ما را زير سايه درخت ياسمنگرد هم آورد،بيهوده بود؟

آيا در عروج به ستارگان عجله کرديم کهاين گونه بالهاليمان ضعيف و فرسوده شدند و ما را به قعر دره انداختند؟آيا زماني کهبه سراغ عشق رفتيم،عشق خوابيده بود که ناگهان خشمناک بيدار شد تا ما را مجازات کنديا اينکه نفس هايمان نسيمهاي شب را بيدار کردند و به طوفاني شديد تبديل نمودند،تاما را تکه تکه کند ومثل گرد و خاک به قعر دره بريزد.ما با هيچ سفارش و پيشنهاديمخالفت نکرديم و از ميوه اي نچشيديم،چرا بايد از اين بهشت بيرون برويم؟

هيچ توطئه اينکرديم و هيچ نافرماني روا نداشتيم،چرا بايد به جهنم سقوط کنيم؟نه،نه،هزاران نه ونه.آن دقايقي که ما را گرد هم آوردند از قرنها بزرگترند و آن نوري که درونمان راروشن کرد از تاريکي قوي تر است.

اگر طوفان ما را بر روي اين درياي خشمناک از هم جداکند،امواج ما را در آن ساحل آرام دور هم جمع مي کنند و اگر اين زندگي ما رابميراند،مرگ ما را زنده خواهد کرد.

دل زن با تغيير و تحول روزگار و فصلهايش تغييرنمي کند.دل زن بسيار مبارزه مي کند،ولي نمي ميرد.دل زن شبيه زمين است،که انسان اينزمين را ميداني براي جنگها و کشتارهاي خود به کار مي گيرد،درختهايش را مي کند وچمنهاي را مي سوازاند وسنگهايش را آغشته به خون مي کند و خاکش را با استخوانها وجمجمه ها مي کارد،با اين وجود آرام ومطمئن باقي مي ماند و تا ابدالدهر بهار در آنبهار و پاييز در آن پاييز باقي مي ماند...حالا که کار تمام شد چه کنيم به من بگو؟

چه کنيم و چگونه از هم جدا شويم و کي با هم ملاقات کنيم؟ آيا عشق را ميهماني غريبفرض کنيم که غروب آن را آورد و صبح او را برد؟ آيا اين احساس دروني را رؤيايي فرضکنيم که خواب آن را ظاهر نمود و بيداري آن را پنهان کرد؟

آيا اين هفته را ساعت مستيفرض کنيم که هنوز ديري نپاييده که به هوشياري ختم شده است؟....عزيزم سرت را بالابگير تا چشمانت را ببينم.لبهايت را باز کن تا صدايت را بشنوم.حرف بزن،به من بگو،بامن صحبت کن،آيا پس از اينکه طوفان،کشتيهاي زندگيمان را غرق کند چيزي را به ياد ميآوري؟

آيا صداي بالهايم را در شب مي شنوي؟ آيا نفسهايم را بر چهره و گريبان خود حسمي کني؟ آيا به آه هايم که با درد بالا مي روند و با غصه و اندوه پايين مي آيند،گوشفرا مي دهي؟

آيا سايه ام را که همراه سايه هاي تاريکي پيش مي آيد و با مه صبحگاهياز بين مي رود،مي بيني؟ عزيزم،پس از اينکه نور چشمانم بودي و آوازي در گوشم و باليبراي جانم،به من بگو برايم چگونه خواهي بود؟ در حالي که بذرهاي دلم در چشمانم ذوبمي شدند گفتم:"اي سلمي همان طور که مي خواهي براي تو خواهم بود." گفت:"مي خواهم مرادوست بداري.مي خواهم تا آخر عمر مرا دوست بداري. مي خواهم همان گونه که شاعر،افکاراندوهگين خود را دوست مي دارد،مرا دوست بداري.

مي خواهم مرا به يادآوري همان گونه کهرهگذري آبگيري آرام را به ياد مي آورد که چهره خود را در آن ديده باشد پيش از اينکهاز آب آن بخورد،مي خواهم مرا همچون مادري که به ياد جنيني بيفتد که قبل از تولد درشکمش مرد،است،به ياد بياوري.مي خواهم همان طور که پادشاهي مهربان به زنداني فکر ميکند که قبل از رسيدن عفوش فوت کرده باشد،به من فکر کني.

مي خواهم برادر و دوست ورفيق من باشي.مي خواهم به ديدار پدرم بروي و او را به خاطر تنهايي اش تسليت بگوييزيرا که من به زودي او را ترک خواهم کرد و نسبت به او بيگانه و غريب خواهمشد.

بهاو گفتم:"اي سلمي همه آنها را انجام خواهم داد.

جانم را غلاف جانت،دلم را خانه ايبراي زيبايي ات،سينه ام را قبري براي اندوههايت قرار خواهم داد و همان طوري کهباغها و کشتزارها بهار را دوست دارند،تو را دوست خواهم داشت.همان گونه که گلها باحرارت آفتاب زنده مي شوند من نيز با تو زنده خواهم شد.

آن چنان که دره ها صدايناقوسهاي خميده کليساهاي روستاها را منعکس مي کنند،من نيز صداي تو را سر خواهم دادو آن گونه که ساحلها به داستان امواج گوش فرا مي دهند،من نيز به سخنان جانت گوشخواهم داد.

اي سلمي همان طور که آدم غريب و وحشت زده به ياد وطن عزيز خود مي افتد وآدم فقير و گرسنه سفره اي از غذاي لذيذ را به ياد مي آورد و پادشاهي مخلوع به يادروزگار عزت و عظمت خود مي افتد و اسيري اندوهگين به ياد لحظه هاي آزادي و آسودگيخاطر خود مي افتد،من نيز تو را به ياد خواهم آورد.

اي سلمي همان طور که کشاورز بهتراکم و انبوهي خوشه هاي گندم و محصول خرمن فکر مي کند و چوپان نيکوکار بهچراگاههاي بزرگ و سرسبز و آبشخورگاههاي گوارا مي انديشد،من نيز به تو فکر خواهمکرد."

هنگامي که صحبت مي کردم،سلمي به اعماق شب مي نگريست و گاهگاهي آه وناله سر مي داد و ضربان قلب او همچون امواج دريا بالا و پايين مي آمد.سپس حقيقت بهخيال و بيداري به رؤيا تبديل مي شود.

انسان عاشق با آغوش گرفتن سايه بسنده نمي کند وانسان تشنه با نوشيدن از رودهاي رؤيا سيراب نمي شود.فردا قضا و قدر خداوندي تو رابه آغوش خانواده اي آکنده از آسايش و آرامش و مرا به صحنه زندگي مي برد؛جايي کهمبارزه و جهاد وجود دارد.

تو به خانه مردي مي روي که با زيبايي و پاکي دروني اتخوشبخت مي شود،ولي من به روزهايي پناه مي برم که با اندوه هاي خود مرا شکنجه ميدهند و با سايه هاي خود مرا مي ترسانند،تو به سوي زندگي مي روي،در حالي که من بهسوي مرگ و احتضار مي روم.

تو به سوي انس و الفت مي روي،در حالي که من به سوي وحشت واندوه و تنهايي مي روم.اما من در سايه مرگ مجسمه اي از عشق مي سازم و آن را ميپرستم،با عشق شب زنده داري خواهم کرد و نغمه او را خواهم شنيد و آن را همچون شرابخواهم نوشيد و مانند يک لباس

به تن خواهم کرد. صبحگاهان، عشق مرا از خواب بيدار و پيشاپيشم به مکانهاي دور حرکت و هنگام ظهر مرا به زير سايه درختان روانه خواهد کرد. با گنجشکاني که از گرماي آفتاب حذر ميکنند، زندگي خواهم کرد. هنگام غروب مرا در برابر مغرب نگه خواهد داشت و نغمه وداع طبيعت با نور را به گوشم خواهم نواخت. سايه هاي آرامش و سکوت را که در فضا شناورند به من نشان خواهد داد. شب هنگام؛ مرا به آغوش خواهد گرفت و به خواب خواهم رفت و روياي عوالم علوي، آنجايي که جانهاي عشاق و شعرا سکني گزيده اند، را خواهم ديد. در بهار، دوشادوش عشق حرکت خواهم کرد و ميان تپه ها و دره ها آواز خواهم خواند، به دنبال آثار قدمهاي طبيعت که با رنگ بنفش بابونه رنگرزي شده اند، حرکت خواهم کرد، با جامهايي از گل نرگس و زنبق، باقيمانده بارانها را خواهم نوشيد، در تابستان، همراه عشق سرهايمان را بر روي تپه اي از خاکروبه تکيه خواهم داد، چمنها را فرش خود و روکش آن را آسمان قرار خواهيم داد، همراه ماه و ستارگان شب زنده داري خواهيم کرد، در پاييز همراه عشق به باغهاي انگور خواهيم رفت و کنار دختران بالغ به درختان، که در آن زمان لباس طلايي خود را درآورده اند، تگاه خواهيم کرد و به گروه پرندگان که به ساحل کوچ ميکنند به دقت خيره خواهيم شد. در زمستان، همراه عشق در کنار اجاق خواهيم نشست و داستانهاي مردمان گذشته و اخبار و داستانهاي ملل را بازگو خواهيم کرد.

در دوران جواني، عشق مرا تهذيب خواهد کرد و در دوران بزرگسالي، يار و ياور و در دوران پيري، انيس و مونس من خواهد بود. اي سلمي عشق تا آخر همراه من خواهد بود. تا آن زمان که مرگ فرا رسد. همچنين تا آن زمان که قدرت خداوند من و تو را گرد هم آورد.

آن سخنان همچون شعله هايي از آتش که برافروخته شوند، در فضا بلند شوند و سپس متلاشي گردند و در گوشه اي از آن باغ خاموش گردند. به سرعت از اعماق بالا مي آمدند، سلمي به حرفهايم گوش ميداد و اشک از چشمانش جاري ميشد، گويي چشمان او لبهايي بودند که جواب حرفهايم را با اشک ميدادند.

آنهايي که عشق بالهايي به آنها عطا نکرده است، نميتوانند به ماوراي ابرها پرواز کنند تا آن دنياي سحرآميزي که روح من و سلمي در آن پرواز کرده اند را ببينند، دنيايي که از شاديهاي خود اندوهگين و از درهاي خود شادمان است. آني که دنباله روي عشق نيستند، هيچ گاه نواي عشق را نميشنوند، به همين دليل اين داستان براي آنها نوشته نشده است؛ حتي اگر معناي اين کلمات را بفهمند. ولي نميتوانند سايه هايي را ببينند که بين سطور و خطوط آن جاري ميشوند، آن سايه ها در قالب قلم و کاغذ نميگنجند، اما هيچ انساني نيست که جامهاي شراب عشق را ننوشد. کدام روح در برابر آن معبد نوراني با احترام و تعظيم نمي ايستد، معبدي از دانه هاي منظم دل چيده شده و سقفش آکنده از اسرار و روياها و عواطف است! هيچ گلي وجود ندارد که صبحگاهان قطره اي شبنم بر روي برگهايش نچکاند، هيچ رودي وجود ندارد که راه خود را گم کند مگر اينکه به ديا ختم شود.

سلمي سر خود را سوي آسمان آراسته شده از ستارگان بلند کرد؛ دستهايش را به بالا برد، چشمانش گشاد شدند و لبهايش لرزيدند، آنچه از نااميدي و شکايت و درد در نفس مظلوم زن وجود دارد، بر چهره رنگ پريده اش آشکار شد. سپس فريادکنان گفت: پروردگارا! زن چه کرده است گه اين چنين مستحق خشم و غضب توست؟! چه گناهي مرتکب شده که غضب اين چنين تا آخر روزگار به دنبال اوست؟! آيا جنايتي بي نهايت زشت مرتکب شده که مجازاتت اين چنين بر او بي نهايت شده؟

خداوندا! تو قدرتمندي و او ضعيف؛ چرا او را با دردها از بين ميبري. خداوندا! تو بزرگي، درحاليکه او در اطراف عرشت ميخزد، چرا او را زير قدمهايت قرار ميدهي؟ تو همچون طوفاني شديدي و او در برابر تو همچون مه است؛ چرا او را بر روي برفها ميندازي؟ تو جباري و او بي نواست، چرا با او مبارزه ميکني؟ تو بيناي دانايي و او کور و سرگردان؛ چرا او را هلاک ميکني؟ تو او را با عشق به وجود مياوري چرا او را با عشق از بين ميبري؟ با دست راستت او را به سوي خود بالا و با دست چپت او را به جهنم روانه ميکني، درحاليکه او نميداند چگونه او را بالا ميبري؟ چگونه از خود ميراني، در دهان او نسيم زندگي را ميدمي و بذرهاي مرگ را در دلش ميکاري. او را پياده بر راههاي خوشبختي رهسپار ميکني، سپس شقاوت و بدبختي را سواره به دنبال او ميفرستي تا او را شکار کند. آوازه شادماني را از حنجره اش سرميدهي، سپس لبهايش را با اندوه ميبندي و زبانش را با غم گره ميزني. با دستان پنهانت دردهايش را آميخته با لذت ميکني، با دستهاي آشکارت هاله هايي از درد را دور لذتهايش ميکشي.

راحتي و آسايش را در رختخواب پنهان ميکني، در کنار رختخوابش ترسها و زحمتها را قرار ميدهي. با خواست و ميل خودت خواهشهاي او را زنده ميکني، سپس از همين خواهشهايش، عيبها و خطاهايش به وجود ميايد. با خواست خودت زيبايي هاي مخلوقاتت را به او نشان ميدهي، با خواست خود عشق او را به زيبايي به گرسنگي اي مهلک تبديل ميکني. با سنت خود روح او را به ازدواج جسمي زيبا درمياوري، با عدل خود جسم او را قرين ضعف و سستي ميکني، تو زندگي را با جام مرگ و مرگ را با جام زندگي به او مينوشاني، تو او را به وسيله اشکهايش مطهر و پاک ميکني و با اشکهايش او را فاني و ذوب ميسازي. شکم او را از نان مرد پر ميکني، سپس شکم مرد را از دانه هاي سينه اش آکنده ميسازي. تو، تو اي پروردگار، چشمانم را به وسيله عشق گشودي و به وسيله عشق مرا کور کردي. تو مرا با دو لبت بوسيدي و با دست نيرومندت سيلي زدي. تو در دلم گلي سپيد و در اطراف اين گل خار و خاشاک را کاشتي. وجودم را به جان جواني که دوست ميدارم و به جسم مردي که نميشناسم؛ پيوند دادي. ياري کن تا در اين کشمکش قوي باشم، کمکم کن، تا سر منزل مرگ امين و پاک باقي بمانم. خواست، خواست تو و نام تو تا ابد مبارک باشد.

هرچند سلمي ساکت شد، ولي چهره اش همچنان سخن ميگفت. سپس سرخود را پايين آورد، دستهايش سست شدند و اسکلتش خم شد. گويي قدرت جسماني اش او را ترک کرده بود و در چشم من همچون شاخه اي از درخت نمايان شد که طوفان آن را شکسته باشد و در دره اي بيندازد تا خشک شود وزير قدمهاي روزگار مدفون گردد. بنابراين دست يخ بسته او را با دست آتشينم گرفتم، انگشتانش را با لبها و چشمانم بوسيدم، هنگامي که ميخواستم با سخن، او را تسلي دهم دريافتم که من براي تسلي شدن از او شايسته ترم؛ به همين خاطر ساکت و حيران باقي ماندم، به آن لحظه ها و دقايقي که با عواطف و احساساتم بازي ميکردند، مينديشيدم و به ناله دروني دلم گوش فرا ميدادم و از خود بر خود ميترسيدم.

در آخر آن شب، هيچ کدام از ما چيزي نگفت. زيرا سوزش عشق اگر از حد فراتر رود، به سکوت تبديل ميشود و در قالب لفظ نميگنجد، به همين خاطر همچون ستونهايي از سنگ مرمر که زلزله آنها را زير خاک مدفون کند، ساکت و بي حرکت باقي مانديم. هيچ کدام از ما نميخواست که ديگري صحبت کند، زيرا تارهاي دلهايمان سست و ضعيف شده بودند به طوري که حتي با آه و ناله هم بريده ميشدند چه رسد به کلام و سخن.

شب به نيمه رسيد، وحشت و سکوت فزوني يافت، ماه ناقص و نيمه تمام از پشت کوه صنين بيرون آمد و در ميان ستارگان همچون چهره مرده اي لاغر که در تکيه گاه هاي سياه فرو رفته باشد و نورهاي ضعيف، نعش او را احاطه کرده باشند، ظاهر شد. لبنان همچون پيرمردي که روزگار پشت او را شکسته باشد و غصه ها و اندوه ها دامنگير او شده باشند و خواب از چشمانش پريده باشد، نمايان شد و همچون پادشاهي که در خرابه هاي قصرش بر روي خاکستر عرشش نشسته باشد، همنشين شب شد و منتظر طلوع فجر ماند.

شکل و شمايل کوهها، درختان و رودها با تغييرات زمان ، تغيير و تحول مي يابند، همان طوري که درخشش چهره انسان با تغيير افکار و عواطف او تغيير مي يابد. به همين خاطر درخت تبريزي که، در هنگام روز، همچون عروسي زيبا سرش را بلند ميکند و نسيم با برگهايش بازي ميکند، در هنگام غروب، همچون ستوني از دود ديده ميشود که به سوي عدم بالا ميرود، آن مجسمه بزرگ مرمرين که، هنگام ظهر، همچون جباري مقتدر ديده ميشود که به گرفتاريهاي روز ريشخند ميزند. در هنگام شب، همچون فقيري بينوا ديده ميشود که فرش آن زمين و روکش آن آسمان است. آن رود کوچکي که، صبحگاهان، همچون نقره درخشان ديده ميشود و آواز جاوداني سر ميدهد، هنگام غروب، آن را همچون رودي از اشک ميبينيم که از ميان دنده هاي دره جاري ميشود و همچون زني شده که پسرش مرده است و نوحه سرايي ميکند. آن لبناني که هفته گذشته در شب بدر، زماني که نفس خوشنود بود، با همه شکوه و جلالش نمايان شد اما در آن شب، همچون مريضي اندوهگين و ترسيده ظاهر شد، که دلي تپيده و بيمار داشت. درحاليکه عشق و يأس همانند دو سايه بلند ميان ما واقع شده بودند، براي خداحافظي برخاستيم. يکي از اين دو سايه بالهايش را بر روي سرهايمان کشيده، ديگر با چنگالهاي خود گلويمان را گرفته بود، اين يکي در ناز و نعمت گريست و ديگري مسخره کنان ميخنديد. وقتي که دست سلمي را گرفتم و براي تبرک جستن بر روي لبهايم گذاشتم، به من نزديک شد و فرق موهايم را بوسيد. سپس بازگشت و بر روي نيمکت چوبي نشست و پلکهايش را بست و آرام گفت: خداوندا! رحم کن و بالهاي شکسته را ببند.

از سلمي جدا شدم و از آن باغ بيرون آمدم، درحاليکه حس ميکردم نقابي ضخيم همچون مه که چهره دريا را ميپوشاند حواس پنجگانه ام را پوشانده است.

شب هنگام درحاليکه درختان بر دو طرف راه همچون سايه هايي که از شکاف هاي زمين بيرون آمده باشند تا مرا دربرگيرند، در جلوي من حرکت ميکردند و نور ضعيف ماه بين شاخه هاي درختان همچون تيري نمايان ميشد که ارواح جنها و پريان به آن بسته اند تا آن را به سينه ام نشانه بگيرند، آرامشي عميق همچون دستهايي سنگين و سياه که تاريکي بر بدنم نهاده باشد، بر دوشم سنگيني ميکرد. کل وجود و همه معناي زندگي و همه رازهاي دل، زشت، ترسناک و هولناک گرديده اند، لذا آن نور معنوي که زيبايي جهان و شادماني کائنات را به من نشان داد، به آتشي تبديل شد که جگرم را سوزاند و با دود خود جانم را پوشاند، آن نغمه اي که صداي مخلوقات را به سرودي علوي تبديل ميکرد، در آن لحظه به فريادي ترسناک تر از غرش شير و بلندتر از فرياد جهنم تبديل شد.

به اتاقم رسيدم، همچون پرنده اي صيد شده که بر روي ديوار باغ افتاده باشد و تير در دلش فرو رفته باشد، بر روي رختخوابم افتادم، قوه تعقل و تدبير من بين بيداري ترسناک و خوابي دردناک واقع شد، جانم در درونم در دو حالت خواب و بيداري کلمات سلمي را تکرار ميکرد که ميگفت: خداوندا! رحم کن و همه بالهاي شکسته را ببند

در برابر عرش مرگ

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

در اين روزها، ارزشها و هنجارها، تجارتي خنده دار و گريه آور شده اند که در دست جوانان و پدران دختران افتاده، که اکثر مواقع جوانان از اين قضيه سود مي برند و پدران دائماً زيان مي بينند. اما دختران که همچون کالا از خانه اي به خانه اي ديگر منتقل مي شوند، شاديهايشان زائل مي گردند و مثل کالاهاي عتيقه در گوشه هايي از خانه ها، آنجا که تاريکي و زوال تدريجي وجود دارد، جا مي گيرند.

تمدن جديد تا حدودي باعث بالا رفتن شعور زن گرديده اما با افزايش حرص و آز مردان، دردها و رنجهايش زيادتر شده است. زن در گذشته کنيزي خوشبخت بود که امروز به بانويي بدبخت تبديل شده است. ديروز زن همچون کوري بود که در روشنايي روز زندگي مي کرد، ولي امروز به بينايي تبديل شده که در تاريکي شب زندگي مي کند و تا ديروز زيبايي اش به ناداني اش و فضيلتش به سادگي اش و ضعفش قدرت او بود. ولي امروز هنرمندي اش زشت جلوه مي کند و به خاطر دانايي اش در دل نمي نشيند. آيا روزي فرا مي رسد که زيبايي با معرفت و هنرمندي با فضيلت و ضعف جسماني با قوت نفس يکجا در زن جمع شوند؟

من از جمله کساني هستم که اعتقاد دارند که تکامل روحي، سنت بشري است، ولي گرايش به تکامل کند است، هرچند فعال است، اگر زن از جهتي تکامل يابد و از جانبي ديگر عقب بماند عجيب نيست، چرا که گردنه هايي که به قله کوه ختم مي شوند از پناهگاههاي دزدان و بيشه گرگها خالي نيستند.

در اين جهان که نابودي بر بيداري و هوشياري پيشي گرفته، در اين جهاني که با دست خود خاکهاي نسلهاي گذشته و نطفه هاي نسلهاي آينده را در بر گرفته، در اين جهان که اميال و آرزوهاي عجيبي دارد، هيچ شهري از زني که وجودش سمبل زن آينده باشد خالي نمي شود. سلمي کرامه در بيروت سمبل زن فعلي در شرق بود، اما او همانند بيشتر کساني که قبل از زمان خودشان زندگي مي کنند قرباني زمان حاضر شد، او همچون گلي است که جريان آب آن را بربايد و مجبور شود در کاروان زندگي به سوي بدبختي حرکت کند.

منصوربک غالب با سلمي ازدواج کرد و با همديگر در خانه اي مجلل کنار ساحل دريا در شمال بيروت زندگي کردند. آن جايي که صاحبان جاه و مقام و ثروتمندان زندگي ميکنند. فارس کرامه در آن خانه دور افتاده که درختان و باغها آن را احاطه کرده اند، همچون چوپاني که بين گوسفندانش تنها زندگي مي کند، باقي ماند. جشن عروسي به پايان رسيد و شبهاي شادماني سپري شدند، آن ماهي را که مردم آن را ماه عسل مي نامند، در حالي که ماههاي تلخي و بدبختي را مژده مي داد، سپري شد. همان طوري که پيروزيهاي جنگ، جمجمه هاي کشته شدگان را در ميدان جنگ مژده مي دهند، همان گونه که کرکسها به ماوراي ابرها پرواز مي کنند، شادي عروسيهاي رايج در شرق، جانهاي دختران و پسران را به عروج وا مي دارد، همان طور که سنگ آسياب به قعر دريا فرو مي رود، شادي عروسيهاي شرقيان جانهاي جوانان را به قعر دريا، پايين مي کشند. اين شاديها مانند آثار قدمهاي آدميزاد بر روي شنهاي ساحل هستند که ديري نمي پايد و محو و نابود مي شوند.

بهار سپري شد، تابستان در پي آن آمد، پاييز از راه رسيد و علاقه ام نسبت به سلمي به تدريج از پرده دل جواني در آغاز زندگي به زني زيبا، به نوعي عبادت تبديل مي شد، عبادتي که جواني يتيم در مقابل روح مادرش، که در ابديت سکني گزيده است، انجام مي دهد.

دوران جواني که کل هستي ام را در بر گرفته بود، به اندوهي کور تبديل شد که جز خود را نمي ديد و عشقي که اشکها را از چشمانم جاري مي ساخت، به اندوهي تبديل شد که خون را از دلم ميچکاند و آه و ناله اي که سينه ام را پر کرده بود و به نمازي عميق تبديل شد که جانم در سکوت و آرامش در پيشگاه آسمان براي خوشبختي سلمي، شادماني شوهرش و آرامش پدرش ادا مي کرد وليکن چه بيهوده، دلسوزي، مهرباني، زاري و دعا مي کردم. زيرا بدبختي سلمي ناشي از يک بيماري دروني بود که جز مرگ آن را درماني نبود. اما شوهرش از همان مرداني بود که بي رنج و زحمت هر آنچه که زندگي را راحت و آسوده مي کند را به دست مي آورند و با اين وجود قناعت نمي کند و به چيزهايي که از آن آنها نيست چشم مي دوزند، تا آخر زندگي شان به خاطر حرص و آزهايشان در عذاب مي مانند. چه بيهوده بود که آرامش و طمأنينه را براي فارس کرامه آرزو مي کردم، زيرا دامادش نه تنها با دخترش ازدواج کرد تا دارايي هاي فراوانش را تصاحب کند بلکه او را فراموش کرد و منتظر مرگش ماند تا باقيمانده دارايي اش را تصرف کند.

منصوربک شبيه عمويش مطران بولس غالب و اخلاقش نظير اخلاق او بود، نفس او صورتي مصغر از نفس عمويش بود و فرق ميان آن دو مثل تفاوت ميان ريا و انحطاط بود. مطران زير لواي لباسهاي خود به آرزوهايش جامه عمل مي پوشاند، حرص ها و آرزوهايش را با آن صليب طلايي که بر سينه اش آويخته بود، اشباع مي کرد، اما پسر برادرش همه آن کارها را آشکارا و با زور و اجبار انجام مي داد. مطران صبحگاهان به کليسا مي رفت و بقيه روز را با غارت و چپاول مال و منال بيوه زنان، يتيمان و ساده دلان مي گذراند، ولي منصوربک غالب همه روز را در لذتها، شهوتهاي خود در آن کوچه تاريک، آنجايي که هوا از دم هاي فساد ترش مي شود و ماهيتش تغيير مي يابد، سپري مي کرد. مطران روز يکشنبه در برابر قربانگاه کليسا مي ايستاد و مومنان را به چيزي که خودش از آن پند نمي گرفت، پند و نصيحت مي داد و بقيه روزهاي هفته به کشورداري مشغول مي شد. ولي پسر برادرش همه روزهايش را با نفوذ عمويش ميان صاحبان جاه و مقام مي گذراند. مطران سارقي بود که در پس پرده هاي شب حرکت مي کرد، ولي منصوربک حيله گري بود که جسورانه در روشنايي روز راه مي رفت. آري اين چنين است که ملتها در دست دزدان و مکاران از بين مي روند، همان طوري که گله ها به وسيله دندانهاي گرگ ها و کاردهاي قصابان تکه تکه مي شوند، اين چنين است که ملتهاي شرقي تسليم نفس هاي ناپاک و اخلاقهاي فاسد مي شوند.

در نتيجه، به عقب برمي گردند و در قعر دره سقوط مي کنند، روزگار آنها را لگدمال مي کند. همان طوري که چکشهاي آهنين ظروف سفالي را خرد مي کنند.

اکنون، فکر ميکني چه چيزي مرا وا مي دارد که اين صفحات را درباره ملت هايي بيچاره و مأيوس پر کنم، درحالي که اين صفحات را براي تدوين داستان زني بدبخت و ترسيم افکار و تصورات دلي دردناک اختصاص داده ام، دلي که هنوز عشق با شاديهايش آن را لمس نکرده بود که با اندوه هايش او را سيلي زد؟ چرا هنگام يادآوري ملل گمنام و مظلوم اشک از چشمانم جاري مي شود، درحالي که من اشکهايم را به يادآوري روزهاي زندگي زني مظلوم و ضعيف منحصر نموده ام. زني که هنوز زندگي را در آغوش نگرفته بود که مرگ او را در آغوش گرفت، اما آيا آن زن مظلوم و ضعيف سمبل ملت مظلوم نيست؟

آيا زن رنج ديده اي که ميان خواهشهاي نفس و قيد و بندهاي جسم خويش قرار گرفته است، همچون زني برده که ميان حکام و کاهنان خويش واقع شده، نيست؟ آيا آن عواطف پنهاني که دختر جوان را به تاريکي گور رهسپار مي کند، همچون طوفاني شديد که مثل زندگي ملتها را با خاک مدفون مي کند، نيست؟ زن نسبت به ملت مثل پرتو به چراغ است. اگر نفت چراغ کم نباشد آيا نور چراغ مي تواند ضعيف باشد؟

روزهاي پاييزي سپري شدند، بادهاي درختان را لخت و عريان و با برگهاي زردش بازي مي کردند، همان طور که سطح دريا با نور بازي مي کند، درحالي که من در بيروت جز خواب و خيال، رفيقي نداشتم. زمستان گريه کنان فرا رسيد، اين خوابها و خيالها گاهي جانم را بالا مي بردند و به ستارگان مي رساندند، گاهي هم دلم را پايين مي کشيدند و در درون زمين مدفون مي کردند. نفسي که اندوهگين است، آسايش و راحتي را در انزوا و گوشه گيري مي جويد، از مردم کناره گيري مي کند، همان طوري که آهويي زخمي از گروه آهوان دور مي شود و در غار و لانه خويش متوازي مي شود تا بهبودي يابد يا اينکه بميرد.

روزي ازروزها، از بيماري فارس کرامه مطلع شدم و از تک راهي ميان درختان زيتون که برگهايسربي شکل آنها به واسطه قطرات باران مي درخشيدند، پياده به عيادت او رفتم و از راهيهمگاني، آنجايي که صداي کالسکه ها، مزاحم سکون و آرامش فضا مي شود، به خانه شيخرسيدم. بر او وارد شدم. ديدم که لاغر، فرسوده و رنگ پريده شده، با چهره اي زرد برروي رختخوابش دراز کشيده است و چشمانش که زير ابروانش پنهان شده اند، همچون دره هايتاريک جلوه مي کنند که سايه هاي بيماري و درد در آنها جولان مي کنند. آن چهره اي کهتا ديروز سمبل سرور و شادماني بود، امروز، در هم آميخته و اخمو گرديد و مانند صفحهاي خاکستري رنگ و پيچ پيچ شده است که بيماري خطهايي عجيب و مبهم بر روي آن مينويسد. دستهايي که پوشيده از لطف و نرمي بودند لاغر شده اند، به طوري که استخوانهاي انگشتانش از پشت پوست همچون شاخه هايي عريان که در برابر طوفان بلرزد، نمايانشده اند.

بعد از اينکه به او نزديک شدم تا حال او را جويا شوم، چهره افسرده خود را به طرفم برگرداند،بر لبهاي لرزانش سايه لبخندي آميخته با اندوه نقش بست، با صدايي آرام شبيه به صداييکه از پشت ديوار به گوش برسد گفت: فرزندم به آن اتاق برو. اشکهاي سلمي را پاک کن وترسش را از بين ببر، سپس او را پيش من بياور تا کنار رختخوابم بنشيند.

به اتاقمقابل رفتم. ديدم سلمي بر روي صندلي اي نشسته، سر در گريبان فرو برده، صورت خود رابا بالش پوشانده است تا پدرش صداي گريه او را نشنود، آرام آرام به او نزديکتر شدم ونام او را با صدايي که به آه و ناله شبيه تر بود تا به صداي آرام، تلفظ کردم، همچونخوابيده اي که رويايي ترسناک او را بيدار کند، با اضطراب تکان خورد و بر روي صندليخود نشست، با چشماني باز به من خيره شد. گويي در عالم رويا سايه اي را مي ديد، بههمين خاطر وجود مرا در آن مکان باور نکرد، پس از اين که سکوت عميق مرا با الهاماتسحرآميز خود به آن لحظه هايي برگرداند که در آن با مي الهه مست شده بوديم، سلميچشمان خود را با نوک انگشتانش پاک کرد و با تحسر گفت : آيا نمي بيني که روزگارچگونه تغيير ميکند و چگونه ما را گمراه کرده است که شتابان به سوي اين غارهايترسناک آمده ايم.

در همين مکانبود که بهار ما را در قضيه عشق جمع کرد، اکنون در همين مکان زمستان ما را مقابل عرشمرگ گرد هم آورده، آن روز چه زيبا و اين شب چه تاريکاست.

سلمي اينکلمات را در حالي ادا مي کرد، که غصه ها و اندوههاي خود را با دستهايش پوشاند. گوييخاطرات گذشته اس مجسم شده اند و در برابرش ايستاده اند، نمي خواست که آنها راببيند. دستم را روي موهايش گذاشتم و گفتم : بيا سلمي بيا تا همچون برج و بارو درمقابل گردباد بايستيم. بيا تا همچون سربازي در برابر دشمنان مقابله کنيم. بيا تاتيغه هاي شمشير را با سينه هايمان پذيرا شويم نه با پشتهايمان. اگر بميريم همچونشهيدان مرده ايم، اگر پيروز شويم مثل قهرمانان زندگي خواهيم کرد. نفسي که در مقابلمشکلات و سختي ها پايداري مي کند و رنج و زحمت مي کشد شرافتمندتر از اين است که بهسوي امنيت و آرامش خاطر عقب نشيني کند. پروانه اي که تا سرحد مرگ و سوختن بر فرازچراغ مي گردد ،بلند مرتبه تر از موش کوري است که راحت و آسوده با نفقه ستمگر زندگيمي کند، هسته اي که سرماي زمستان و جوش و خروش ريشه را تحمل نمي کند، قادر بهشکافتن زمين نخواهد بود و با فرا رسيدن بهار خوشحال نخواهد شد. اي سلمي بيا تا باگامهايي استوار در اين راه قدم بگذاريم و چشمانمان را به سوي آفتاب معطوف کنيم تاجمجمه هايي را که بين صخره ها افتاده اند و افعي هايي را که بين خارها مارپيچ ميروند، نبينيم. چرا که اگر ترس درميان راه ما را متوقف کند، سايه هاي شب فريادهايتمسخر و استهزاء را به گوشمان مي رسانند، اگر دلبرانه به قله کوه برسيم، ارواح فضاهمراه ما سرودهاي غلبه و پيروزي را سر مي دهند. اي سلمي، عجله کن اشکهايت را پاک کنو اين اندوهي را که بر چهره ات نقش بسته است، پنهان کن. برخيز تا کنار بستر پدرتبنشينيم، زيرا زندگي او در گرو زندگي تو، و شفاي او در گرو لبخندتوست.

نگاهي آميختهبا مهرباني و عطوفت به من انداخت سپس گفت : آيا از من مي خواهي صبر و شکيبايي پيشهکنم، درحالي که چشمانت دلالت بر يأس و نااميدي مي کنند؟ آيا فقير گرسنه مي تواند بهگرسنه اي فقير قرص ناني بدهد؟ آيا بيمار مي تواند براي بيمار ديگري دارويي تجويزکند، درحالي که خودش به آن دارو شايسته تر است؟ سپس بلند شد و پيشاپيشم سر به زيربه اتاق پدرش رفتيم و در کنار آن پيرمرد بيمار نشستيم. سلمي سعي مي کرد لبخند بزندو بر خود مسلط شود. هر کدام از آن دو نفر از رد ديگري و از ضعف هم مطلع و از غصههاي دل يکديگر باخبر بودند. سلمي و پدرش همچون دو نيروي شبيه به هم بودند که هرکدام از آنها ديگري را در سکون و آرامش محو و نابود مي کرد. پدري مشرف به مرگ بهخاطر بدبختي دخترش از شدت ضعف و بيماري از بين مي رود و دختري عاشق به خاطر بيماريپدرش از شدت درد پرمژده مي شود. جاني راحل جاني مأيوس در برابر مرگ و عشق، همديگررا در آغوش مي گيرند و من در ميان آنها درد خود و درد آنها را تحمل مي کنم. سه نفرکه دست قضا و قدر خداوندي آنها را گرد هم مي آورد و سپس شديداً آنها را لگدمال ميکند، پيرمرد نمايانگر خانه قديمي است که طوفان آن را ويران کرده است و دختر شبيهزنيقي است که لبه تيز داس گردنش را قطع کرده است و مرد جوان شبيه نهال ضعيفي است کهيخها و برفها قامت آن را در هم پيچانه اند و همه ما مثل بازيچه اي در دست روزگارهستيم.

پيرمرد دررختخواب خود تکاني خورد و دست لاغر خود را به سوي سلمي دراز کرد، با صدايي آميختهبا مهرباني و عطوفت پدري، همچنين آميخته با هر آنچه از بيماري و درد در سينه بيمارنهفته است گفت : اي سلمي دستت را در دستم بگذار.

سلمي دستش رادراز کرد و انگشتان پدر قرار داد. پدرش با مهرباني دستش را گرفت، سپس گفت : دخترمبدان که من از روزگار سير شده ام. بسيار عمر کردم و از هر آنچه که فصلها به بار ميآورند بهره جسته ام، از هر آنچه روزها و شبها آشکار مي کنند لذت بردم. در کودکي درناز و نعمت زيستم و در دوران جواني عشق پيشه کردم، در هنگام پيري به جمع آوري مال ومنال پرداختم، در همه اين دورانها و زمانها خوشبخت و مرفه بودم. اي سلمي، قبل ازاينکه به سه سالگي برسي مادرت را از دست دادم، او براي من گنجي گرانبها و ذي قيمتبه جا گذاشت. تو همچون هلال به سرعت رشد و نمو کردي، همان طور که نور ستارگان درحوضي آرام منعکس مي شود، چهره مادرت در چهره ات منعکس مي شد، همان گونه که زيورآلات طلايي از پشت لباسهاي شفاف ديده مي شوند، اخلاق و خصوصيات مادرت در گفتار وکردارت نمايان مي شد. بنابراين من به وسيله تو خود را تسلي و آرامش مي دادم چرا کهتو مثل او زيبا و حکيم بودي.

حالا که پيرو سالخورده شدم. آسايش پيران در ميان بالهاي نرم مرگ است، دخترم بردبار باش. زيراتو را زني کامل مي بينم، شاد باش. زيرا پس از مرگم به وسيله تو زنده خواهم ماند ومردن امروزم فرقي با مردن فردا يا بعد از آن ندارد، زيرا روزهايمان همچون برگهايپاييزي است که برابر آفتاب مي ريزند و پراکنده و متلاشي مي گردند، اگر زمانه در سوقدادنم به سوي آخرت شتاب مي کند به خاطر اين است که پي برده که جانم مشتاق ديدارمادرت شده است.

شيخ کلماتاخير را با لحني لبريز از مهرباني و اميد ادا کرد و بر چهره گرفته اش نوري شبيه بهآن نوري که از چشمان کودکان ديده مي شود ظاهر شد. سپس دست خود را بين متکاهايي کهسر او را احاطه کرده بودند دراز کرد عکسي کوچک و قديمي که قابي طلايي آن را در برگرفته بود، بيرون آورد. عکسي که کف دستها آن را سائيده اند و بوسه هاي لبها نقشهايش را محو و نابود کرده اند، سپس بي آنکه چشمانش را از روي عکس برگرداند گفت : ايسلمي نزديک شو. دخترم به من نزديک شو تا عکس مادرت را به تو نشان دهم. بيا و سايهاش را بر روي صفحه اي از کاغذ ببين.

سلمي درحالي که اشکهايش را پاک مي کرد تا بين چشمانش و عکس مبهم حائل نشوند، نزديک شد، بعد از اينکه مدتي خيره شد آن را به لبهايش نزديک کرد و چندين بار پي در پي با دريغ و افسوس آن را بوسيد.

گويي آئينه اي است که صورت و اخلاق او را منعکس مي کند. سپس فرياد زد و گفت : اي مادر، مادر، مادر.

و بيشتر از اين چيزي نگفت. سپس مجدداً عکس را روي لبهاي لرزانش گذاشت. گويي مي خواهد بادمهاي گرمش زندگي را در آن بدمد.

گواراترين لفظي که لبهاي آدم بيان مي کنند لفظ "مادر" و بهترين ندا "اي مادر" است. کلمه اي کوچک که بزرگ و آکنده از اميد، عشق و مهرباني است و آکنده از هر آنچه در قلب بشر از ترحم، دلسوزي، حلاوت و گوارايي است، مي باشد. مادر همه چيز اين زندگيست، او آرامش در هنگام ضعف و سستي است. او سرچشمه شفقت و مهرباني و گذشت است. کسي که مادر خود را از دست مي دهد، در حقيقت، سينه اي را از دست مي دهد که به آن تکيه مي داده، دستي را از دست داده که به او برکت مي داده، چشمي را از دست داده که از او نگهباني مي کرده است.

همه چيز در طبيعت سمبل مادري است و از مادر سخن مي گويد. آفتاب در حقيقت مادر اين زمين است. با حرارت خود آن را تغذيه مي کند، با نور خود او را در آغوش مي گيرد، هنگام غروب او را ترک نمي کند مگر اين که آن را بر روز نغمه هاي امواج دريا و نغمه گنجشکان و رودها بخواباند، زمين مادر درختان و گلهاست. آنها را به دنيا مي آورد، سپس تغذيه مي کند، بعد آنها را به خواب مي برد و درختان و گلها در وقت خود براي ميوه هاي خوشمزه و بذرهاي زنده، مادران خواهند شد و مادر همه چيز در جهان همان روح ازلي و ابدي است که اکنده از زيبايي محبت باشد.

سلمي کرامه مادر خويش را نشناخت، زيرا او هنگامي درگذشت، که او طفلي خردسال بود. هنگامي که سلمي عکس مادرش را ديد، مجبور شد فرياد برآورد و او را مادر خطاب کند. زيرا همان طور که هسته و بذر در دل زمين پنهان مي شود، لفظ "مادر" در دلهايمان پنهان مي شود، همان گونه که عطر از دل گل به فضا بر ميخيزد. هنگامي که آسمان صاف و باراني باشد، لفظ مادر هنگام اندوه و شادي بر لبهايمان جاري مي شود. سلمي به عکس مادرش خيره مي شد. سپس با دريغ و افسوس آن را مي بوسيد. بعد آن را به سينه تپيده اش مي چسباند. سپس آه و ناله سر مي داد و با هر آهي جزيي از نيروي خود را از دست مي داد، تا آنجا که شيرازه زندگي در جسم ضعيفش از هم پاشيد و کنار رختخواب پدرش بر زمين افتاد. پدر درحالي که دو دستش را روي سر سلمي گذاشت گفت : فرزندم عکس مادرت را روي صفحه اي از کاغذ به تو نشان دادم، به من گوش بده تا سخنانش را برايت بازگو کنم.

سلمي سر خود را بالا گرفت و نگاهي مظلومانه و دقيق به پدرش انداخت، همان طور که بچه گنجشک ها در لانه خود صداي بالهاي مادرش را بر روي شاخه هاي درختان مي شنود. گويي ذات معنوي اش به چشماني خيره و گوشهايي تيز تبديل شدند.

پدرش گفت : هنگامي که مادرت پدر پيرش را از دست داد، تو دختري شيرخوار بودي، او از فقدان پدرش ناراحت شد، همچون حکيمي صبور بر او نگريست، ولي همين که از مزارش برگشت، در همين اتاق پيشم نشست. دستانم را در دستانش گذاشت و گفت : اي فارس پدرم فوت کرد ولي تو برايم باقي ماندي، اين خود براي تسلاي من کافي است. دل با عواطف پراکنده خود شبيه صنوبري با شاخه هاي پراکنده مي باشد؛ اگر درخت صنوبر شاخه اي قوي را از دست دهد غصه مي خورد. ولي نمي ميرد، بلکه قدرت حياتي خود را به شاخه مقابل منتقل مي کند تا رشد و نمو نمايد، با شاخه هاي تازه و شاداب خود جاي شاخه قطع شده را پر مي کند. اين همان چيزي است که مادرت هنگام فوت پدرش گفته بود، اين چيزي است که لازم است هنگامي که مرگ جسم مرا به آسايش قبر و جانم را به سوي عزت خداوندي مي برد، بگويي.

سلمي با اندوه و درد جواب داد : هنگامي که مادرم پدرش را از دست داد، تو براي او باقي ماندي. اگر من تو را از دست بدهم چه کسي براي من باقي مي ماند؟ درحالي پدرش فوت کرد که او در سايه شوهري دوست داشتني، دانا و امين بود. بنابراين دختري براي او باقي ماند که سر کوچکش را زير بازوانش قرار مي داد و دستهايش را دور گردنش حلقه مي کرد. پدر اگر تو را از دست بدهم چه کسي براي من باقي مي ماند؟! تو پدر و مادر من در دوران نوجواني، تربيت کننده و پرورش دهنده من در دوران جواني هستي. اگر از پيشم بروي چه کسي را جانشين تو کنم.

سلمي اين را گفت، سپس چشمان اشک آلودش را به سويم برگرداند و با دست راست خود اطراف دامنم را گرفت. سپس گفت : پدر اگر مرا ترک کني جز اين دوست کسي را ندارم و جز او کسي برايم باقي نمي ماند. آيا خود را با او آرامش دهم در حالي که او مثل من داغدار است. آيا ديده ايد شکسته دلي با دل شکسته اي تسلي يابد، زني که اندوهگين است با اندوه زن همسايه تسلي نمي يابد، همان طوري که کبوتر با بالهاي شکسته پرواز نمي کند. او رفيق جان من است، من با اندوه هايم بر دوش او سنگيني مي کنم تا آنجا که پشت او را شکسته ام، با گريه ها و اندوه هاي شديد خود چشمانش را کور کردم، به طوري که غير از تاريکي چيزي را نمي بيند. او برادري است که او را دوست دارم و او هم مرا دوست دارد. او مثل همه برادران در مصيبت شريک مي شود و از آن نمي کاهد، به گريه دامن مي زند و بر تلخي اشک و سوزش دل مي افزايد.

مي شنيدم که سلمي صحبت مي کرد، و احساساتم برانگيخته و سينه ام تنگ مي شد، تا انجا که حس کردم سينه ام به حنجره ها و دهان هايي تبديل شده است، اما شيخ کرامه به او نگاه مي کرد، جسد لاغر او به کندي و آرام آرام ميان بالشتها و متکاها فرو مي رفت و جان خسته اش مثل شعله چراغ در برابر باد مي لرزيد. سپس دستهاي خود را باز کرد و به آرامي گفت : دخترم بگذار به سلامت بروم زيرا چشمانم ماوراي ابرها را ديده اند و هيچ گاه آنها را به سوي اين غارها معطوف نمي کنم. بگذار پرواز کنم چرا که با بالهايم ميله هاي اين قفس را شکستم. اي سلمي مادرت مرا صدا مي زند. مرا باز مدار. بدان که شرايط مساعد شده، مه از دريا محو شده، کشتي بادبانش را بالا برده و آماده حرکت شده است آن را نگه مدار و فرمانش را برنگردان. بگذار تا جسدم با کساني که خفته اند بخوابد، بگذار تا جانم بيدار شود، زيرا فجر طلوع کرده و رويا به آخر رسيده است. با جان خود جانم را ببوس ... مرا با اميد و آرزو ببوس، قطره اي هم از تلخي غم و اندوه بر جسدم مينداز تا چمن و گلها از مکيدن عناصر جسدم خودداري نکنند، اشکهاي يأس را بر دستانم نريز، زيرا خار را بر قبرم مي رويانند. خطي از آه هاي بدبختي بر پيشاني ام ترسيم مکن، زيرا نسيم سحري بر آن مي گذرد و آن را مي خواند و غباره استخوانهايم را به کشتزارهاي سرسبز حمل نمي کند.

فرزندم، درطول زندگي ام تو را دوست داشتم، پس از مرگ هم تو را دوست خواهم داشت، روحم درکنار تو خواهد ماند، تا تو را حمايت و محافظت نمايد.

شيخ درحالي که پلکهايش را روي هم گذاشته بود، طوري که جز دو خط خاکستري به جاي چشمانش چيزي را نمي ديدم، رو به من کرد سپس درحالي که آرامش فنا و زوال، کلماتش را به سرقت مي برد گفت : اما تو اي پسرم براي سلمي برادري باش همان گونه که پدرت برايم برادر بود، در هنگام سختي پيش او باش، تا آخر عمر دوست او باش، نگذار غم و اندوه بخورد، زيرا اندوه بر مردگان اشتباهي از اشتباهات نسلهاي گذشته است. قصه هاي شادي را در گوشش بخوان و ترانه هاي زندگي را برايش زمزمه کن تا تسلي يابد و مرا فراموش کند ... به پدرت بگو که مرا به ياد آورد، از او درباره کارهايم بپرس. به تو خواهد گفت که چگونه جواني، ما را بر فراز ابرها مي برد و به او بگو که در آخرين لحظه زندگي ام به واسطه پسرش مشتاق او شدم. شيخ دقيقه اي ساکت شد و سايه هاي کلمات و گفتار او بر ديوارهاي اتاق مي خزيدند. سپس همزمان به من و سلمي نگاه کرد و آهسته گقت : هيچ پزشکي را خبر نکنيد تا با داروهاي خود ساعات زندانم را طولاني کند، زيرا اگر گناهکار باشم دعاهايش چيزي از گناهانم را نمي آمرزند، اگر بي گناه باشم مرا سريع به سوي بهشت نخواهد برد. خواست بشر نمي تواند مشيت خداوند را تغيير دهد، همان طور که ستاره شناسان و منجمان مسير ستارگان را تغيير نمي دهند. اما پس از مرگم پزشکان و کاهنان هرچه مي خواهند انجام بدهند، درياچه، درياچه را صدا مي زند اما کشتي تا سر منزل ساحل به مسير خود ادامه مي دهد.

هنگامي که آن شب ترسناک به نيمه رسيد، فارس کرامه چشمان خود را که در تاريکي مرگ فرو رفته بودند، براي آخرين بار، باز کرد و به سوي دخترش که در کنار رختخوابش زانو زده بود برگرداند. سپس سعي کرد حرف بزند، ولي نتوانست. زيرا مرگ صدايش را خشکانده بود، اين کلمات با سوزش عميق از ميان لبهايش بيرون آمدند : بدان که شب سپري شده و صبح فرا رسيده. اي سلمي، اي سلمي، سپس سرش را به زير انداخت و صورتش سفيد شد و لبهايش خندان شد و جان آفرين تسليم کرد.

سلمي دست خود را دراز کرد، دست پدرش را گرفت و ديد که همچون يخ سرد است، سرش را بالا برد، به او نگاه کرد، ديد که چهره اش با نقابي از مرگ پوشيده شده، لذا زندگي در جسم سلمي بي جان و بي حرکت شده و اشک در چشمانش خشک شد، نه تکان خورد و نه آه کشيد، نه فرياد سر داد بلکه با چشماني خشک همچون چشمان مجسمه به او خيره ماند. سپس مثل لباسي که خيس باشد و راحت تا شود، اعضاي بدنش سست شد و بر زمين افتاد. طوري که پيشاني اش به زمين خورد. سپس آرام گفت : خداوندا رحم کن و همه بالهاي شکسته را ببند.

فارس کرامه درگذشت، روحش ابديت را در آغوش گرفت و خاک، جسدش را پس گرفت، منصوربک بر اموال و مال و منال او چيره شد، دخترش اسير بدبختي خود باقي ماند، به طوري که زندگي را تراژدي وحشتناکي مي ديد که ترسها را در مقابل چشمانش ترسيم

عشتروت ومسيح

قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم(قربانی)

قسمت چهارم

عشتروت(الهه اي که او را خداي عشق وزيبايي مي ناميدند.) ومسيح

در ميان ان باغها وتپه هايي که اطراف بيروت رابه آخر لبنان متصل مي کنند معبدي کوچک وقديمي که در دل صخره اي سفيد بين درختان زيتون وبيد افراشته شده وجود دارد.با وجود اينکه ايم عبد بيشتر از نيم مايل از مسير کالسکه ها ودرشکه ها فاصله ندارد باستان شناسان آن را کمتر شناخته اند آن معبد همچون بسياري از اشياي مهم در سوريه است که در پس پرده اهمال وبي توجهي افکنده شده است،گويي اين بي توجهي واهمال آن را دور از چشم باستان شناسان قرار داده تا ان را مايه آسايش خسته دلان وزيارتگاهي براي عاشقان ووحشت زدگان باقي گذارد کسي که در اين معبد عجيب وارد مي شود بر جداره شرقي آن عکسي را مي بيند که دلالت بر فينيقي بودن مي کند.انگشتان روزگار بعضي از خطوط اين تصويري راکه بر سنگ حکاکي شده محو ونابود کرده اند وگذشت فصلها تابلوهايش را رنگين ساخته اند.

اين تصوير عشتروت خداي عشق وزيبايي رادر حالي که بر عرشي بزرگ نشسته واطراف او را هفت دختر باکره عريان با هيبتها وشکل وشمايلهاي مختلف احاطه کرده اند به نمايش درمي آورد.يکي از درختران مشعلي رابه دست گرفته ديگري گيتاري را حمل کرده سومي آتشداني را بلند نموده چهارمي کوزه اي از شراب را در بغل گرفته است پنجمي شاخه اي گل ششمي تاجي از برگ مو هفتمي نيزه وکمان در دست دارد وهمگي به عشتروت نگاه مي کنند در حالي که بر چهره هايشان نشانه خضوع وامتنان نقش بسته است.

بر روي ديوار بعدي تصوير ديگري که جديدتر وواضحتر ونمايانگر عيسي مسيح بودکه مصلوب گشته ودر کنار او مادر اندوهگينش مريم ودو زن ديگر که در حال گريه کردن هستند ترسيم شده است.اين تصوير که سبکش مربوط به امپراطوري روم شرقي است نشان ميدهد که در قرن پنجم تا ششم ميلادي حکاکي شده است.بر روي ديوار شرقي دو دريچه دايره اي شکل وجود دارد که شعاع خورشيد در هنگام غروب از انها وارد مي شود وبر روي تصويرهاي مزبور مي تابد چنان ديده مي شود که گويي با قابي از طلا پوشيده شده است.

در وسط معبد سنگ مرمر مربع شکلي وجود دارد که به اطراف آن نقاشيهاي مدالهاي قديمي ترسيم شده است که بعضي از آنها زير تپه هاي آغشته به خون پنهان شده اند.تپه هايي که قدما قربانيهاي خود را برروي آنها ذبح مي کردند وبر روي آنها مشکهايي از خمر وعطر وروغن مي ريختند.در اين معبد کوچک جز آرامش عميق که روح را در بربگيرد وجز هيبت سحرآميز که با امواج خود رازهاي الهه را آشکار کند چيزي وجود ندارد.بي انکه زبان بگشايد از دستاوردهاي نسلهاي گذشته وتغييرات ودگرگونيهاي ملتها از وضعي به وضعي ديگر از آئيني به آئيني ديگر سخن مي گويد تخيلات شاعر رابه عالمي دور از اين جهان رهنمون مي سازد به فيلسوف مي فهماند که انسان مخلوق آئيني است که اعتقاد به چيزي دارد که آن رانمي بيند چيزي را تصور مي کند که حواس پنجگانه اش از درک آن عاجزند.

لذا براي شعور خود رموزي را ترسيم مي کند که با مفاهيمهايشان بر رازهاي دروني اش رهنمون مي کنند انديشه خود رابا سخنها،آهنگها،تصاوير،نقاشي ها ومجسمه هايي که با انواع متعدد خود مقدسترين خواهشهاي او را در زندگي وزيباترين آرزوهايش رابعد از مرگ نشان مي دهند ترسيم مي نمايد.در اين ساختمان بلند گمنام هر دوماه يکبار با سلمي ملاقات مي کردم وساعتهاي طولاني را صرف تماشاي اين دو تصوير عجيب مي کرديم به آن جوانمرد مصلوب روزگار بر فراز چوبه دار فکر مي کرديم وخاطره آن دختران وپسران جوان فينيقي راکه زندگي کردند عاشق شدند وزيبايي را در لباس عشتروت پرستيدند وعودرا درمقابل مجسمه هايش دود کردند وعطر بر قربانگاه هاي آن پاشيدند.سپس زمين آنها را در خود فرو برد وجز نامي که روزگار آن را در برابر ابديت سرمي دهد چيزي از آنها باقي نماند را در خاطر خود زنده مي کرديم.چقدر برايم مشکل است که خاطره ساعتهاي ملاقاتم رابا سلمي در قالب سخن بگنجانم.آن ساعتهاي علوي که آکنده از لذت،درد،شادماني،اندوه،امي د،ياس وهر آنچه که انسان را از انسان وزندگي را معمايي جاودانه مي سازد،بودند.ئليکن چقدر برايم سخت است که آنها رابه ياد بياورم وبا سخن ضعيف خود سايه اي از سايه هايش را ترسيم نکنم تا اسوه اي براي عاشقان واندوهگينان باشد.

در ان ساختمان بلند وقديمي باهم خلوت مي کرديم جلوي درب ان مي نشستيم بر ديوارهايش تکيه مي زديم از گذشته صحبت مي کرديم به عمق کارهاي فعلي مان فرو ريختيم واز آينده مان مي ترسيديدم.سپس به تدريج به اظهار چيزهايي مي پرداختيم که در اعماق جانهايمان مي گذشت وهر کدام از ما از درد ودلسوختگي واز جزع ونزع وشکوه مي کرد.سپس هر کدام از ما ديگري را تسلي مي داد واميد به اوهام شادي بخش وروياهاي شيرين را در برابرش مي گسترانيد.در نتيجه ترسهايمان مي ريخت اشکهايمان خشک مي شد چهره هايمان گشاده مي شد سپس در حالي که همه چيز جز عشق وشادمانيهايش را فراموش مي کرديم لبخند مي زديم واز همه چيز جز نفس وخواهشهاي آن روي گردان مي شديم.سپس همديگر را در آغوش مي گرفتيم واز شدت عشق ذوب وفاني مي شديم سپس سلمي فرق سرم را با مهرباني وخلوص مي بوسيد ودلم را شيفته ودلباخته مي کرد من هم نوک انشگتان سفيدش را مي بوسيدم.او چشمانش را مي بست وگردن عاج گونه اش را خم مي کرد گونه هايش با سرخي ملايم همچون اولين اشعه اي که فجر بر روي قله کوهها بيندازد گل مي انداخت.سپس ساکت مي شديم وبه سوي شفق دوردست مدتي خيره مي شديم آنجايي که ابرها با انوار پرتغالي شکل مغرب رنگارنگ مي شوند.

گردهمايي هاي ما منحصر به مبادله عواطف ودرد دلها نبود بلکه ناخودآگاه به مسائل عمومي ديگري مي پرداختيم.به مبادله آراء و افکار در ارتباط با اين دنياي عجيب وبه بحث درباره اهداف اغراض ومضامين کتابهايي که مطالعه ميک رديم مي پرداختيم مضرات ومزينهاي انها عکسهاي خيالي ومبادي اجتماعي آنها را گوشزد مي کرديم.سلمي از منزلت زن در جامعه بشري همچنيني درباره تاثير نسلهاي گذشته در اخلاق واميال زن همينطور درباره روابط زناشويي در روزگار کنوني ما ومفاسد وبيماريهايي که آن را احاطه کرده اند صحبت مي کرد من يک بار سخن او رابه ياد دارم که گفته بود:«نويسندگان وشعرا سعي مي کنند حقيقت وذات زن را بفهمند اما تا به حال نتوانسته اند رازهاي دلش را بفهمند زيرا آنها از پشت نقاب شهوات به او مي نگرند وجز ظاهر او را نمي بينند او را زير ميکرويکوپ قرار مي دهند وغير از ضعف وتسليم در او چيزي نمي بينند.»

بار ديگر در حالي که به دو نقاشي اي که بر روي ديوارهاي معبد کنده کاري شده بودند اشاره کرد وبه من گفت:«نسلهادر دل اين سنگ دو سمبل را ترسيم کرده اند که خلاصه خواستهاي زن را نشان مي دهد وپيچيدچيهاي دروني اش راکه بين عشق واندوه بين انعطاف پذيري وفداکاري بين عشتروت که بر روي عرش نشسته ومريم که در مقابل صليب ايستاده در تغيير است را آشکار مي کنند....مرد مجد وعظمت وشهرت را مي خرد ولي اين زن است که بهاي آن رامي پردازد.

جز خدا ودسته اي از گنجشکان که ميان آن باغها به پرواز درآمدند کسي از ملاقاتهاي پنهاني ما اطلاعي نداشت سلمي با کالسکه خود به محل فرار در باغ پادشاه مي امد سپس با آرامي از تک راهها مي گذشت تا اينکه به آن معبد کوچک مي رسيد.در حالي که بر چتد خود تکيه مي داد وبرچهره اش آثار آرامش وطمانينه ديده مي شد مرا منتظر ومترصد وبسيار مشتاق وتشنه ديدار مي يافت.

از هيچ جاسوسي نترسيدم احساس ملامت وجدان هم نکرديم چرا که نفس اگر با آتش مطهر گردد وبا اشک شستشو شود از هرآنچه که مردم آن را عيب وننگ ومي شمارند فراتر مي رود واز بندگي مذاهب وشريعتها رهايي مي يابد وسربلند در مقابل عرش الهي مي ايستد.

جامعه بسري هفتاد قرن تسليم شريعتهاي فاسد ونتوانست شريعتهاي جاودان علوي اوليه را در کند چشم انسان عادت به نور ضعيف شمعها کرد وتا به حال نتوانسته به نور خورشيد خيره شود.بعضي از نسلها بيماريها وآفات را براي بعضي ديگر به ارث گذاشتند تا آنجا که اين بيماريها عمومي وفراگير شدند وجزء صفات انساني گرديدند ومردم به چشم بيماري به آنها نمي نگرند بلکه آنها را نيازهاي طبيعي ووالا مي شمدند که خدا بر آدم نازل نموده است واگر بين آنها فردي يافت شودکه از اين امراض بري باشد او را نافص ومحروم از کمالات روحي مي پندارند.کساني که از سلمي کرامه انتقاد مي کنند وسعي در بدنامي او مي کنند.(چون خانه شوهر شرعي را ترک مي گفت تا با مردي ديگر خلوت کند.)آنها در حقيقت جزء بيماران ضعيفي هستند که اشخاص سالم را مجرم وصاحبان نفوس بلند را متجاوز مي شمارند.

آنها همچون حشراتي هستند که در تاريکي مي خزند واز رفتن به سوي نور روز خودداري مي کنند مبادا پاهاي عابران آنها را لگدمال کند.

آن زنداني اي که مي تواند ديوارهاي زندان خود را خراب کند واين کار را نکند ترسو است سلمي کرامه زنداني اي مظلوم بودکه توان رهايي نداشت آيا چون از پشت زندان به باغهاي سرسبز وفضاي وسيع مي نگريست بايد سرزنش شود؟آيا چون از خانه منصوريک غالب بيرون مي آمد وکنار من بين عشتروت مقدس ومسيح مصلوب مي نشست مردم بايد او را خائن بشمارند؟مردم هر چه مي خواهند بگويند سلمي مردابهايي راکه جانهايشان را احاطه کرده در نورديد وبه آن عالمي رسيد که زوزه گرگها وفش فش افعي ها به آن نمي رسد ومردم درباره من هرچه مي خواهند بگويند گرا که آن نفسي که چهره مرگ را ديده است از ديدن چهره دزدان نمي هراسد.سربازي که شمشيرها را بالاي سر خود به هم بافته مي بيند وجويهاي خون را در زير پاهاي خود مشاهده مي کند از سنگهايي که کودکان کوچه ها پرتاب مي کنند نمي ترسد.

قرباني

در روزي از روزهاي آخر ماه جزيران در حالي که گرما در سواحل شديد مي شد ومردم به سوي نقاط مرتفع روي مي اوردند طبق عادت هميشگي ام به سوي آن معبد حرکت کردم وبا خود کتابي کوچک از اشعار اسپانيايي را حمل مي کردم.اشعاري که در آن زمان رايج بودند وتاکنون به آنها علاقه مندم وبه خود وعده ديدار سلمي کرامه رامي داد.

هنگام غروب به ان معبد رسيدم وبه آن راهي که ميان درختان ليمو وبيد مارپيچ مي رفت خيره شدم.گاهگاهي به گتابم هم نگاه مي کردم ودر گوش فلک ابياتي از آن اشعار راکه با ترکيبهاي زيبا وآهنگ وزنهايش دل رابه هوا وهوس مي اندازند را زمزمه مي کردم اشعاري که خاطره دلاوريهاي پادشاهان وشعرا ودلاوراني که فرباطه وفربطه واسبيله را ترک گفتند ودر قصرها ومعابد وباغهايشان همه آرزو وخواهشهايشان رابه جاي گذاشتند.سپس در حالي که اشک در چشم وحسرت در جگر داشتند روزگار آنها را متواري کرد را در دل زنده مي کنند.

ساعتي بعد روي خود را برگرداندم.ناگهان سلمي را ديدم که با اندام لاغر خود ميان آن درختان انبوه مي خرامد ودر حالي که برچتر خود تکيه زده به سويم نزديک مي شود گويي همه باغها وسختيهاي عالم را بردوش خود دارد.هنگامي که به قربانگاه کليسا رسيد کنارم نشست به چشمان درشتش نگاه کردم ودر آنها معاني رازهاي عجيب وجديدي را يافتم که ترس وتوجه را گوشزد مي کنند وکنجکاوي رابر مي انگيزد.

سلمي از آنچه که در خاطرم مي گذشت آگاه شد وبه همين خاطر نخواست که کشمکش بين افکار وگمانهايم به طول انجامد.بنابراين دستش را روي موهايم گذاشت وگفت:«به من نزديک شو به من نزديک شو عزيزم نزديک شو وبگذار خود را از تو سير کنم که وقت جدايي ما تا ابد فرا رسيد.»فريادکنان گفتم:«منظورت چيست اي سلمي؟چه نيرويي مي تواند مارا تا ابد از يکديگر دور کند؟»گفت:«آن نيروي کوري که ديروز ما را از هم جدا کرد امروز نيز ما را از هم جدا مي کند.نيروي گنگي که مذاهب بشري تفسير آن به حساب مي آيند.امروز به دست بردگان زندگي بين من وتو مانع مي شوند.آن نيرويي که شياطين رابه وجود آورد وآنها را بر جانهاي مردم حاکم ساخت برمن حکم کردکه از آن خانه اي که از استخوانها وجمجمه ها ساخته شده بيرون نيايم.

از او پرسيدم:«آيا شوهرت از ملاقاتهاي ما مطلع شده است که از خشم وانتقام او مي ترسي؟»

گفت:«شوهرم به من اهميت نمي دهد ونمي داند اوقاتم را چگونه سپري مي کنم اوبه آن دخترکان بيچاره اي مشغول است که فقر آنها را به بازار برده فروشي سوق مي دهد عطر به خود ميزنند وسرمه به چشم مي کشند تا بدنهاي خود را به نان آغشته به خون واشک بفروشند.»

گفتم:«چه چيزي مانع آمدنت به اين معبد ونشستن در کنار من در مقابل عظمت خداوند ومعبد نسلها مي شود؟آيا از توجه به اعماق درونم خسته شدي وخواهان جدايي شدي؟»

در حالي که اشک از چشمانش جاري مي شد گفت:«نه عزيزم جانم جدايي ات را نمي طلبد چرا که تو جزيي از آن هستي وچشمانم از نگريستن به تو خسته نشده اند چرا که تو نور آنهايي اما اگر فضا وقدر برمن حکم کند که زنجير به پا مجازاتهاي زندگي را تحمل کنم آيا راضي باشم که سرنوشت تو از قضا وقدر مثل سرنوشت من باشد؟

گفتم:«اي سلمي حرف بزن وهمه چيز را برايم بگو ومرا ميان اين معماها سرگردان مگذار.»

گفت:«نمي توانم همه چيز را بگويم چراکه زباني با دردها لال شده است سخن نمي گويد ولباني که ياس برآنها مهر زده نمي جنبند همه آنچه راکه مي توانم به تو بگويم آن است که من از گرفتار شدن در دامي که برايم کار گذاشته اند براي تو مي ترسم.»

گفتم:«اي سلمي منظورت چيست؟از چه کساني براي من مي ترسي؟با دستهاي خود صورت خويش را پوشانده وآه جانسوزي کشيد.سپس چنديد بار تکرار کرد:«مطران بولس غالب فهميده که من ماهي يک بار از آن قبري که مرا در آن قرار داده بيرون مي آيم.»

گفتم:«آيا مطران فهميده که تو در اينجا بامن ملاقات مي کني؟»

گفت:«اگر اين را مي فهميد الان مرا اينجا نمي ديدي ولي شک وگمان در ذهنش خطور ميک ند جاسوساني رابر من گمارده تا مرا زير نظر بگيرند به خدمتکارش سفارش کرده است تا حرکاتم را مد نظر داشته باشند به طوري که حس مي کنم خانه اي که در آن زندگي مي کنم وراهي که برآن قدم مي گذرام چشمهايي شده اند که به من خيره مي شوند وانگشتاني هستند که به من اشاره مي کنند وگوشهايي شده اند که پچ پچ افکارم را مي شنوند لحظه اي ساکت شد.سپس در حالي که اشک برگونه هايش جاري مي شد اضافه کرد:«من از مطران بر خود نمي ترسم چراکه آدم غرق شده از خيس شدن نمي ترسد اما من براي تو مي ترسم که مانند آفتاب آزاد هستي به دليل اينکه مبادا مانند من در دامهايش بيفتي وبا چنگالهايش تو را در برگيرد وبا دندانهايش تو را نيش بزند.من از روزگار نمي ترسم چراکه تمام تيرهايش را در سينه ام خالي کرده است وليکن براي تو مي ترسم که در بهار زندگي ات هستي مبادا اين افعي پاهايت را بگزد وتو را از راهي که به قله کوه منتهي مي شود باز دارد.آن جاي که آينده با شاديها وعظمتهايش منتظر توست.

گفتم:«کسي راکه افعيهاي روزگار وگرگهاي شب نگزند فريب خورده روز وشب باقي خواهد ماند.ولي اي سلمي بشنو خوب به من گوش بده آيا چيزي جز جدايي فراروي ما نيست تا از ظلم وستم وشر مردم در امان باشيم؟

آيا راههاي عشق وزندگي و آزادي فراروي ما بسته شده وجز تسليم در برابر خواست بندگان مرگ راهي برايمان باقي نمانده است؟با لهجه اي آميخته به ياس واندوه جواب داد:«غير از خداحافظي وجدايي چاره اي نداريم.»

در حالي که جانم به لب مي رسيد ودود از شعله جواني ام برمي خاست دستش را گرفتم وبا حالت تهييج به او گفتم:«اي سلمي چه بسيار که تسليم خواست مردم شديم...از آن لحظه اي که در آ« گرد هم آدميم تاکنون ما مطيع کوران شده ايم ودر برابر بتهايشان تعظيم مي کنيم از آن لحظه اي که تو را شناختم ما در دست مطران پولس غالب مثل دو توپ بوديم که هر طور مي خواست باما بازي

مي کرد و هرجا مي خواست مي انداخت. آيا هميشه در تسليم او باقي بمانيم و شاهد ظلم و ستم او باشيم تا قبر ما را بگيرد و زمين در خود فرو برد. آيا خداوند زندگي را به ما بخشيده تا آن را زير پاهاي مرگ بيفکنيم، و ازادي را به ما بخشيده تا آن را سايه بردگي کنيم؟ هر کس آتش نفس خود را خاموش کند به آسماني که آن آتش را شعله ور ساخته کفر ورزيده است و کسي که بر ظلم و ستم صبر کند و بر عليه ظلم قيام نکند، هم پيمان باطل بر عليه حق و شريک خونخواران در کشتار بيگناهان خواهد بود. اي سلمي تو را دوست داشتم، تو هم مرا دوست داشتي، عشق گنجي گرانبهاست که خداوند آن را به نفوس بزرگ و حساس ارزاني مي دارد، آيا گنجمان را در آغل خوکان بيندازيم تا با پوزه هايشان آن را زير و رو کنند و با پاهايشان در هوا پراکنده کنند؟ جهان فراروي ما وسيع و آکنده از نيکي ها و عجايب است، چرا در اين تونل تنگي که مطران و يارانش حفر کرده اند زندگي کنيم؟ زندگي فراروي ماست و در زندگي، آزادي و در آزادي سعادت و شادماني هست. چرا اين يوغ سنگين را از دوشمان برنداريم و زنجيرهاي محکم پاهايمان را پاره نکنيم و به جايي نرويم که اسايش و راحتي باشد؟ اي سلمي، برخيز تا از اين معبد کوچک به معبد بزرگ خدا برويم. بيا تا از اين سرزمين و از بردگي آن کوچ کنيم و به سرزمين هاي دوري برويم که دستان دزدان و زيان شيطان ها به آن نرسند. بيا تا در کوشش شب و پناه آن به ساحل بشتابيم، سوار بر کشتي شويم که ما را به ماوراء درياها بفرستد و در آنجا زندگي جديدي را شروع کنيم که آکنده از تفاهم و طهارت باشد، اژدها ها با دمهايشان ما را جادو نکنند، حيوانات درنده با پاهايشان ما را لگدمال نکنند. اي سلمي، ترديد به دل راه نده. اين لحظات، از تاجهاي پادشاهان و تخت هاي فرشتگان گرانبهاترند. برخيز تا به دنبال ستون نور برويم تا ما را از اين صحراي خشک به مزارعي ببرد که گل و ريحان در آن مي رويانند. سلمي سرش را تکان داد، چشمانش را به چيزي غيرمعين در فضاي آن معبد خيره ساخت و لبخندي اندوهگين بر لبهايش جاري شد که حکايت از درد و اندوه درونش ميکند. سپس آرام گفت:

نه، نه عزيزم، همانا که آسمان در دستم جامي لبريز از مي و حنظل (ميوه اي بسيار تلخ که به آن هندوانه ابوجهل نيز ميگويند) قرار داد و همه آن را سرکشيدم و جز قطره هايي از آن باقي نمانده است که بعداً آن را خواهم نوشيد. صبر ميکنم تا ببينم در ته جام چه اسرار و رموزي نهفته است، من شايسته آن زندگي جديد علوي که آکنده از آسايش و راحتي است نيستم، تاب و توان تحمل لذت ها و شادابي هاي آن را ندارم، زيرا پرنده شکسته بال ميان سنگ ها ميخزد و نميتواند در آسمان پرواز کند، چشمان دردمند به اشياء کم نور خيره ميشوند، ولي نميتوانند به انوار درخشان بنگرند. درباره خوشبختي با من صحبت نکن چرا که يادآوري آن همانند پستي و انحطاط مرا ناراحت مي کند، خوشبختي را برايم تصور نکن، زيرا سايه اش مثل بدبختي مرا مي ترساند. به من نگاه کن تا آن آتش مقدسي که آسمان ميان خاکستر سينه ام برافروخته است را به تو نشان دهم. تو مي داني که من تو را مانند مادري که تنها فرزند خود را دوست مي دارد دوست دارم و آن عشقي است که به من آموخت که تو را حتي از خودم در امان بدارم. عشقي است که به وسيله آتش پاک و مطهر گرديده و مرا از دنباله روي تو در سرزمين هاي دور بازداشته و مرا واداشته است تا عواطف و احساسات و خواهش هايم را بميرانم تا تو ازاد و مطهر زنده بماني و از سرزنش و دروغ هاي مردم در امان باشي، عشق محدود تملک معشوق را مي طلبد، اما عشق نامحدود جز ذات خويش چيزي را نمي خواهد. عشقي که بين دوران غفلت و دوران بيداري جوانان پديد مي آيد با ملاقات کردن قانع و با بوسه و آغوش رشد مي کند، اما عشقي که در آغوش بي نهايت متولد مي شود و همراه اسرار شب فرود مي آيد، جز با ابديت قانع نمي شود و جز به جاودانگي کفايت نمي کند و جز در مقابل «خدايي» در مقابل چيزي ديگر با احترام و تعظيم نمي ايستد.

زماني که دانستم مطهران بولس غالب مي خواهد مانع بيرون رفتن من از خانه پسر برادرش شود و تنها لذتي که از زمان ازدواجم شناختم از من صلب کند، کنار پنجره اتاقم ايستادم و به دريا نگريستم و به سرزمين هاي وسيع و آزادي معنوي و استقلال شخصي که ماوراي آن وجود دارد فکر کردم و خودم را تصور کردم که در کنار تو زندگي ميکنم و با سايه اي جانت احاطه و با مهربانيت پوشيده شده ام، وليکن اين خواب هايي که سينه هاي زنان مظلوم را روشن ميکند، آنها را وادار مي نمايد تا برعليه عقايد باطل عصيان کنند تا در سايه حق و آزادي زندگي کنند، به ذهنم خطور نکرد، مگر اين که خود را کوچک و ضعيف پنداشتم و ديدم که عشقمان عشقي واهي است که توان رويارويي با نور خورشيد را ندارد، لذا همچون پادشاهي که ملکش را از دست داده باشد و به فقدان گنجهايش اهميت نمي دهد گريه کردم، ولي ديري نپاييد که چهره ات را از ميان اشک هايم مشاهده کردم و ديدم که چشمانت به من خيره شده اند، به ياد آوردم که يک بار به من گفتي:«اي سلمي بيا با سينه هايمان به پيشواز شمشيرها برويم، اگر بميريم همچون شهيدان خواهيم مرد و اگر پيروز شويم مثل قهرمانان زندگي خواهيم کرد، زيرا عذاب نفس به خاطر پايداريش در برابر مشکلات بهتر از روانه ساختنش به سوي راحتي و آسايش است ...» عزيزم اين حرف ها را هنگامي به من زدي که بالهاي مرگ بالاي بستر پدرم بال ميزدند و ديروز آنها را درحالي به ياد آوردم که بالهاي يأس بالاي سرم کف ميزدند و من در ظلمت زندان به وسيله نوعي از آزادي روحي که مشکلات را آسان ميپندارد و غم ها را کوچک ميشمارد نيرومند شدم، عشقمان را همچون دريا عميق، مثل ستارگان مرتفع، و مانند فضا وسيع يافتم. امروز، درحالي پيش تو آمده ام که در نفس دردمندم نيرويي جديد حس مي کنم که همان توان قرباني کردن کار بزرگ براي دستيابي به کاري بزرگتر است و آن قرباني کردن خوشبختي ام در جوار توست تا تو در عرف مردم شريف باقي بماني و از مکر و ستم آن ها دور بماني. ديروز، که به اينجا آمدم زنجيرهاي سنگين، پاهاي ضعيفم را بستهبودند، ولي امروز به عنوان زني زنده که ضرورت فداکاري را حس مي کند، ارزش دردها را مي داند و مي خواهد کسي را که دوست مي دارد از اين مردم نادان سبک مغز، حتي از نفس مشتاق خويش حفظ کند، آمده ام. قبلاً مثل سايه اي لرزان کنار تو مي نشستم ولي امروز آمده ام تا ذات خود را در برابر الهه مقدس و مسيح که مصلوب به تو نشان دهم. من درختي هستم که در سايه روييده و امروز شاخه هايم را برافراشته ام تا ساعتي در نور روز بجنبد. آمده ام تا با تو خداحافظي کنم.

وداعمان مثل عشقمان عظيم و بزرگ باشد. وداعمان مثل آتش باشد که طلا را گداخته مي کند تا او را درخشنده تر کند.

سلمي هيچ مجالي براي صحبت کردن برايم باقي نگذاشت، در حالي که چشمانش برق مي زدند و نور آن ها وجدانم را در بر مي گرفت و چهره اش را با نقابي از هيبت و جلال پوشيده شده بود، به من نگاه کرد، همچون پادشاهي نمايان شد که دستور به سکوت و فروتني مي دهد. سپس با مهرباني تمام، خود را روي سينه ام انداخت، آن چنان که نظيرش را قبل از آن از او نديده بوددم، بازوي نرمش را به دور گردنم انداخت و از لبهايم بوسه اي عميق و اتشين گرفت، بوسه اي که اسرار پنهان درونم را برمي انگيخت و ذاتم را واداشت که از همه عالم سرپيچي کند تا ساکت و خاموش در برابر شريعت علوي که سينه سلمي را معبد و نفسش را قربانگاه قرار داده است، تسليم شود.

هنگامي که آفتاب غروب کرد و آخرين پرتو خود را از آن باغها و مزارع زدود، سلمي تکاني خورد وسط آن معبد ايستاد، به ديوارها و گوشه هايش نگاه کرد، گويي ميخواهد نور چشمانش را روي تصاوير و اسرارش بريزد. سپس جلو آمد و در مقابل تصوير مسيح مقدس خاشعانه زانو زد و پاهاي مجروحش را چند بار بوسيد سپس آرام گفت:

اي حضرت مسيح من دار تو را برگزيده ام و شاديهاي الهه را رها کرده ام و به جاي تاک، تاجي از خار بر سر گذاشتم، به جاي عطرها و چيزهاي نيکو خود را با اشک خون خود شستشو دادم و با جامي که براي خمر و آب کولر ساخته شده، علقم نوشيدم، لذا مرا با وجود ضعف و ناتواني ام جزء طرفداران نيرومندت بپذير و مرا همراه برگزيدگان که به دردهايشان راضي هستند و به خاطر اندوه دلهايشان مورد غبطه ديگران هستند، به سوي جلجله (کلمه اي به معناي جمجه است اما در اينجا به معناي کوهي است که عيسي مسيح در آن به دار آويخته شد) روانه ساز.

سپس برخاست و به من رو کرد و گفت: اکنون خوشحال به آن غار تاريکي که سايه هاي ترسناک در آن مي دوند، بر ميگردند. برمن دلسوزي مکن و اندوه مخور، زيرا نفسي که آسايش و رفاه خداوند را ببيند بعد از آن از سايه ابليس ها نمي ترسد، چشمي که يک بار معلاي اعلاي آن را سرمه کشد، دردهاي اين جهان نمي توانند آن را ببندند.

سلمي درخالي که خود را با لباس هاي حريري پيچانده بود از آن معبد بيرون رفت و مرا سرگردان و مجذوب باغ هاي رويايي ترک کرد. آن جايي که الهه به عرش ها مي نشيند و فرشتگان اعمال بشر را مي نويسند و ملائکه تراژدي زندگي را زمزمه مي کنند و عروسان خيالي سرودهاي عشق و اندوه و جاودانگي را مي سرايند.

هنگامي که از اين مستي به هوش آمدم، شب با امواج سياه خود هستي را پوشانده بود. در آن هنگام ميان آن باغ ها صداي هر کلمه اي را که سلمي تلفظ کرد در حافظه ام به ياد مي آوردم، حرکات، سکنات، صورت و دست هايش را به ياد آوردم، هنگامي که حقيقت وداع و آنچه بعد از آن از درد و وحشت و تلخي اشتياق مي آيد، برايم روشن شد، فکرم جمود کرد و تارهاي دلم سست شدند، براي نخستين بار دانستم که انسان هرچند که آزاد به دنيا مي آيد ولي به خاطر شريعت هايي که پدران و اجدادش تدوبن نموده اند، برده باقي خواهد ماند، قضا و قدري که ما آن را رازي علوي ميپنداريم، در حقيقت، تسليم شدن امروز در برابر چيزي است که ديروز آمد و تسليم فردا به خواستهاي امروز است. از آن شب چه بسيار که درباره مذاهب روحي فکر کردم. مذاهبي که باعث شدند سلمي مرگ را جاي زندگي انتخاب کند و چه بسيار که اصالت از خودگذشتگي را با خوشبختي متجاوزان مقايسه نمودم تا ببينم کداميک بزرگوارتر و بهترند، اما تا به حال جز يک حقيقت را نفهميدم و آن اين که اخلاص همه کارها را خوب و شريف ميسازد، سلمي کرامه با اخلاص خو کرده و اعتقاد صحيحش مجسم شده بود.

رهايي بخش

قسمت اول

قسمت دوم

پنج سال از ازدواج سلمي گذشت، صاحب فرزندي نشد که با هستي خود ارتباط روحي ميان او و شوهرش ايجاد کند و با لبخندي دو نفس متنفرشان را به هم نزديک کند همان طور که فجر اواخر شب را به اوايل روز نزديک مي گرداند.

زن نازا در هيچ جايي دوست داشتني نيست، زيرا خودخواهي باعث مي شود اکثر مردم فکر کنند که بقاي زندگي در فرزندان است و خواهان نسلي هستند تا در زمين جاودان باقي بمانند.

آدم مادي به زن نازاي خود، به چشم انتحار تدريجي نگاه ميکند و از او متنفر ميشود، او را ترک ميکند، خواهان مرگش مي شود. گويي زن، دشمني خيانتکار است که خواهان از بين بردن اوست، منصوربک مثل خاک مادي بود، مثل فولاد سخت، مثل گورستان طماع و علاقه اش به فرزندي که وارث او و آقايي اش شود، سلماي بيچاره را در چشمش بد جلوه مي داد و نيکي هايش را در چشمانش به عيب هايي جهنمي تبديل مي کرد.

درختي که در غار مي رويد ميوه نمي دهد و سلمي کرامه در تاريکي زندگي به سر مي برد. به همين خاطر فرزندي به دنيا نياورد. بلبل در قفس لانه اي نمي سازد تا بردگي را براي جوجه هاي خود به ارث نگذارد، سلمي کرامه زنداني اي بدبخت بود به همين دليل قضا و قدر زندگي اش را ميان دو اسير تقسيم نکرد. گلهاي دره ها همان اطفالي هستند که عطوفت خورشيد و مهر طبيعت آن ها را به دنيا آوردند، اطفال بشري گلهايي هستند که عشق و مهرباني آن ها را به وجود آوردند، سلمي کرامه در آن خانه باشکوه که در شمال بيروت در ساحل دريا ساخته شده بود، هيچگاه از دمهاي مهرباني و ناز و نوازش هاي محبت و عطوفت بهره اي نبرد، وليکن در آرامش و سکون شب در مقابل خداوند گريه مي کرد و نماز مي خواند تا کودکي نصيبش کند که با انگشتان نرم خود اشک هايش را پاک کند . با نور چشمانش سايه مرگ را از دلش بزدايد.

سلمي دردمندانه نماز مي خواتد تا آنجا که فضا را از نماز و ابتهال آکنده کرد، آنقدر کمک خواست تضرع کرد که فريادهايش ابرها را پراکنده نمود، آسمان فريادهايش را شنيد و در درونش نغمه اي از طراوت بزرگ شد گل داد تا ميوه دهد. بلبل زنداني در قفس سعي کرد تا از پرهاي بالش لانه اي بسازد. گيتاري که زير پا افتاد، در مسير وزش نسيم قرار گرفت تا با امواج خود باقيمانده تارهايش را تکان دهد.

سلمي کرامه بيچاره دستهاي زنجيربسته خود را بالا برد تا آسمان را ببوسد. ميان شاديهاي زندگي چيزي وجود ندارد که شبيه شادي زن نازا باشد، آن هنگام که شريعتهاي ازلي او را آماده ميکنند تا مادر شود. همه زيبايي هاي بهار و همه شادي هاي فجر، در سينه زني جمع ميشود که خداوند او را از داشتن فرزند محروم ساخته و سپس به او فرزندي عطا نموده است، هيچ نوري درخشانتر از نوري که جنين مسجون در تاريکي احشاء پخش مي کند وجود ندارد.

هنگامي که روزهاي سلمي به پايان رسيدند تا اولين فرزند خود را به دنيا آورد، بهار از راه رسيد. گويي، طبيعت با او هماهنگي و هم پيماني نموده است. لذا شروع به روياندن گلهايش نمود و با حرارت خود فرزندان چمنها و رياحين را دربرگرفت.

ماه هاي انتظار سپري شدند، سلمي همچون مسافري که منتظر طلوع ستاره صبحگاهي باشد، منتظر رهايي بود، از پشت اشکهايش به آينده مي گريست و آن را درخشان مي ديد، اشياي تاريک از خلال اشکهايش خيلي دير درخشان و نمايان شدند.

در شبي از شبها، در حالي که سايه هاي تاريکي در آن منزل در شمال بيروت مي جنبيدند، سلمي در بستر درد زايمان خوابيد، مرگ و زندگي در کنار رختخوابش با هم دست و پنجه نرم مي کردند. پزشک و ماما در کنار بسترش ايستادند تا مهمان جديد را به اين جهان آورند، حرکت عابران ساکت شد و نغمه امواج دريا فروکش کرد، در آن کوي جز صداي بلندي که از پنجره هاي منزل منصوربک غالب بر مي خاست، صداي ديگري شنيده نمي شد.

صداي جدايي زندگي از زندگي، صداي محبت باقي ماندن در فضاي عدم و بي چيزي ... صداي محدود قدرت انساني در مقابل آرامش قدرتمند بي انتها ... صداي سلماي ضعيف که زير پاهاي مرگ و زندگي واقع شده.

هنگامي که فجر طلوع کرد، سلمي پسري به دنيا آورد، و هنگامي که صداي گريه بلند فرزندش را شنيد، چشمان مملوء از درد خود را باز کرد و به اطراف نگريست. ديد که چهره ها در اطراف اتاق مي درخشند. هنگامي که بار ديگر نگاه کرد، ديد که مرگ و زندگي هنوز در کنار بسترش در کشمکش هستند. لذا دوباره چشمان خود را بست و براي اولين بار فرياد زد: پسرم. و ماما طفل را با پارچه حريري پيچاند و کنار مادرش قرار داد. اما پزشک همچنان با چشمان اندوهگين خود به سلمي خيره ماند و ساکت و خاموش گاهگاهي سر خود را تکان مي داد. صداي شادي بعضي از همسايگان را بيدار نمود و با لباس خواب آمدند تا پدر را به خاطر فرزندش تهنيت گويند، ولي با پزشک با چشماني اندوهگين به مادر و فرزندش نگاه مي کرد.

خدمتکاران به سوي منصوربک شتافتند تا قدوم وارثش را به او مژده دهند و دست هاي خود را از بخشش هايش پر نمايند، اما پزشک همچنان باچشماني مايوس به سلمي و فرزندش نگاه مي کرد و هنگامي که آفتاب طلوع کرد، سلمي فرزند خود را به پستان خويش نزديک کرد و براي نخستين بار آن طفل چشم خود را گشود و به چشمان مادرش نگاه کرد و بي اختيار پلک زد و براي آخرين بار پشمان خود را بست. پزشک

جلو آمد و اورا از ميان دست هاي مادرش بر گرفت و بر گونه هايش قطرات اشک جاري شد. سپس آرام دردل با خود گفت: «او ملاقات کننده اي راحل است.» طفل مرد. در حالي که ساکنان محله درسالن پذيرايي با شادي با پدر مشغول بودند و جام شراب ناب به سلامتي او مي نوشيدندتا عمرشطولاني شود و سلماي بيچاره به پزشک خيره مي شد و فرياد مي زد: فرزندم را بهمن بده تا او را در آغوش بگيرم. سپس بار ديگر خيره مي شد و مي ديد که مرگ و زندگيدر کنار بسترش با هم گلاويز شده اند. طفل مرد در حالي که صداي جام ها در دست کسانيکه از تولدش خوشحالند، زياد و زيادتر مي شد.

هنگام فجر بهدنيا آمد و هنگام طلوع آفتاب مرد. آيا کسي مي تواند زمان را اندازه بگيرد و به مابگويد زماني که بين طلوع فجر و طلوع آفتاب مي گذرد در حقيقت کوتاه تر از زماني استکه ميان پيدايش ملل و نابودي آنها مي گذرد.

مثل انديشهبه دنيا آمد و مثل آه از دنيا رفت، همچون سايه پنهان شد و طعم مادري را به سلميکرامه چشاند، اما باقي نماند تا او را خوشبخت کند و دست مرگ را از دلش بردارد.

زندگي ايکوتاه که در پايان شب آغاز شد و در آغاز روز به پايان رسيد، و مثل قطره شبنمي بودکه پلک هاي تاريکي بچکانند. سپس درست هاي نور آن را خشککنند.

کلمه اي استکه شريعتهاي ازلي آن را تلفظ کردند، سپس از آن پشيمان شدند و آن را به آرامش ابديبازگرداندند.

مرواريدي استکه مد، آن را به ساحل آورد، سپس جذر آن را به اعماق دريا روانه کرد. زنبقي است کههنوز از غنچه زندگي بيرون نيامده است، زير پاهاي مرگ لگدمالشد.

ميهماني عزيزاست که سلمي منتظر آمدنش بود وليکن نيامده کوچ کرد، و هنوز درب را نگشوده، پنهانشد.

جنيني کههنوز طفل نشده به خاک تبديل شد و اين همان زندگي انسان ها، و زندگي ملت ها، بلکهزندگي خورشيد و ماه و ستارگان است. سلمي چشم خود را به پزشک دوخت و با اشتياق کشندهاي آه کشيد. سپس فرياد زد و گفت : فرزندم را به من بده تا او را در آغوش گيرم ... فرزندم را به من بده تا او را شير دهم. پزشک درحاليکه غصه ها او را لال کرده بودندسر خود را پايين انداخت و گفت :

سرورم فرزندتدرگذشت. صبر پيشه کن تا بعد از او زنده بماني.

سلمي باصدايي بلند فرياد زد.. سپس لحظه اي ساکت شد، لبخند سرور و شادماني بر لبانش نقش بستو چهره اش درخشيد. گويي چيزي را فهميده که قبلاً نمي دانست و آرام گفت : جسد فرزندمرا به من بده و به من نزديک کن.

پزشک طفلمرده را بلند کرد و ميان دستهايش گذاشت، سلمي او را به سينه اش چسباند و صورت خودرا به سوي ديوار متوجه کرد و خطاب به آن گفت :

فرزندم توآمدي تا مرا ببري. آمدي تا مرا به راهي که به ساحل ختم مي شود، رهنمون باشي. فرزندماين من هستم. پيشاپيشم حرکت کن تا از اين غار تاريک بيرونبرويم.

لحظه اي بعدنور خورشيد از ميان پرده هاي پنجره داخل شد و بر دو جسد خوابيده در بستر تابيد،بستري که در امان هيبت مادري بود و بالهاي مرگ بر آن سايه انداختهاند.

پزشک گرياناز آن اتاق بيرون آمد، هنگامي که به اتاق پذيرايي رسيد، شادي تهنيت گويان به گريهتبديل شد. اما منصوربک غالب نه فرياد کشيد، نه آه سر داد، نه اشکي ريخت و نه حرفيزد. درحالي که با دست راست جام شراب را گرفته بود مثل بت ايستاده باقيماند.

روز بعد سلميبا لباسهاي سفيد عروسي اش کفن و در تابوتي گذاشته شد که با مخمل خالص پوشيده شدهبود. اما کفن هاي طفلش قنداق هايي بودند و تابوتش دستهاي مادرش و قبرش سينه آرامشبود. دو جسد را در يک تابوت تشييع کردند و به آرامي و کندي کشنده اي که شبيه ضربانقلب در سينه مشرفان بر مرگ است، حرکت کردند. تشييع کنندگان حرکت کردند، من هم ميانآن ها به راه افتادم. در حالي که آن ها مرا نمي شناختند و نمي دانستند در من چه ميگذرد. به گورستان رسيدند و مطرانبولس عالب برخاست و سرود و دعا خواند و کاهنان در اطراف او تسبيح مي خواندند، برچهره هاي ترش و درهم کشيده شان نقابي از بي خبري وجود داشت. هنگامي که تابوت را بهاعماق پايين فرستادند، يکي از کساني که در آنججا ايستاده بود آرام گفت: اين اولينباريست که مي بينم دو جسد در يک تابوت قرار مي گيرند و ديگري گفت: طفلش آمده بود تااو را ببرد و او را از سمتها و قساوت شوهرش نجات دهد.

يکي ديگرگفت: به صورت منصوربک غالب نگاه کنيد. او با چشماني شيشه اي به فضا نگاه مي کند. گويي همسر و فرزند خود را در يک روز از دست نداده است. و ديگري گفت: فردا عمويشمطران، او را به ازدواج زني ديگر در مي آورد که ثروتمندتر و قوي ترباشد.

و کاهنانهمچنان به سرود و تسبيح خود مشغول شدند، تا اين که گورکن از بستن قبر فارض شد وتشييع کنندگان يکي يکي به مطران و پسر برادرش نزديک مي شدند و با بهترين لحن به اوتسلي مي دادند، ولي من تنها باقي ماندم و کسي نبود که مرا بر مصيبتم تسلي دهد،انگار که سلمي و فرزندش نزديکترين مردم به من نبودند. نشييع کنندگان برگشتند وگورکن کنار قبر جديد ايستاده باقي ماند درحالي که بيل و کلنگ در دست داشت، به اونزديک شدم و از او پرسيدم: آيا به ياد داري که قبر فارس کرامهکجاست؟

بسيار به مننگاه کرد و سپس به قبر سلمي اشاره کرد و گفت: در اين قبر دخترش را روي سينه اشخواباندم و بر سينه اش خواباندم و بر سينه دخترش فرزندش را و با اين بيل خاک را رويهمه آن ها ريختم.

به او گفتم: قلب مرا هم در اين گور دفن کردي اي مر، دستهايت چقدر قوياند.

هنگامي که گورکن پشت درختان سرو متواري شد، نتوانستم صبر کنم لذا بر قبرسلمي خوابيدم و بر او گريه و مرثيه سرايي کردم

پايان

دانلود کتاب دنياي sms2012 (جاوا- آندرويدوتبلت)

دانلود دنياي مردان و زنان (جاوا)

دانلود مجله ي رنگارنگ (جاوا و آندرويد)

دانلود رمان زندگي ،من،او( جاوا و آندرويد)

دانلود رمان چشمان تو عشق من(جاوا و آندرويد)

دانلود رمان غزل عاشقي(جاوا)

دانلود رمان بوي خوش عشق(جاوا)

دانلود رمان هديه ي شاهزاده(جاوا)

دانلود رمان گندم معروفترين اثر م.مودب پور(جاوا،آندرويد تبلت وpdf)

دانلود مجله ي گامي براي خوشبختي(جاوا و آندرويد)

دانلود رمان آن 5دقيقه(جاوا و آندرويد)

دانلود رمان محبت عشق( جاوا ، آندرويدوpdf)

دانلود رمان من +تو(جاوا و آندرويد)

دانلود رمان عشق بي درو پيکر(جاوا و آندرويد)

دانلود مجله ي دانستني هاي جنسي 1(جاواو آندرويد)

دانلود رمان نگين (جاواو آندرويد)

دانلود مجله ي دانستني هاي جنسي 2(جاواو آندرويد)

دانلود رمان چگونه بازگردم (جاوا ،آندرويد و pdf)

دانلود رمان خواهش دل (جاوا ،آندرويد و pdf)

دانلود رمان عشق برنامه ريزي شده(جاوا ،آندرويدوpdf)

دانلود کتاب جاودانه ها(جاوا،آندرويدو pdf)

دانلود رمان پريچهر(جاوا ،آندرويد،تبلت وpdf)

دانلودرمان قصه ي عشق ترگل(جاوا ،آندرويد،تبلت وpdf)

دانلود رمان مهرباني چشمانت(جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf)

دانلودکتاب ازدوست داشتن تا عشق(جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf)

دانلود رمان بوي خوش عشق (جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf)

دانلود رمان ورود عشق ممنوع (جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf)

دانلود رمان يه بار بهم بگو دوسم داري (جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf)

دانلود رمان آرامش من(جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf)

دانلود تولدي ديگر، اشعار فروغ فرخزاد(جاوا،آندرويد،تبلت وpdf)

دانلود رمان تو آرزوي مني(جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf)

دانلود رمان دالان بهشت(جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf)

دانلود رمان يک اس ام اس (جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf)

رمان آبي تر از عشق همراه با دانلود جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf

دانلود رمان مسير عشق(جاوا،آندروبد،تبلت و pdf)

دانلودکتاب عظمت خود را در يابيد(جاوا ،آندرويد،تبلت و pdf)

ارائه:

http://bookmarket2012.blogfa.com